Miraš Martinović Archives - Novski Portal

Knjiga „Besmrtne heroine-pjesniče dužnost znaš“

Novski portal — Sat, 09 May 2026 11:40:27 +0000

U Sali Muzičke škole u Herceg Novom sinoć je, bez velikih najava, promovisna knjiga „Besmrtne heroine-pjesniče dužnost znaš“, Miraša Martinovića i Dubravke Perović. Knjiga o pet djevojaka istog imena koje su dale mladost i živote za oslobođenje domovine od okupatora. Pet Danica u sazvježđu na nebu Boke i Crne Gore, besmrtne! Zaslužuju spomenik na zemlji za koju su se žrtvovale, uz Šetalište koje se naziva po njima u Herceg Novom.

O knjizi su govorili, pored autora, kniževnika Miraša Martinovića, generalni sekretar SUBNOR-a i antifašista Crne Gore, Dragan Mitov Đurović, a moderatorka večeri je bila Dubravka Perović. Svoje stihove je čitao Nikola Čelebić, a muzička pratnja bio je Mihail Saržanov (Mikhail Sarzhanov), učenik Muzičke škole.

Prvi dio knjige posvećen je djevojkama, hrabrim Danicama, koje su poginule u NOB-u. Knjigu otvaraju njihove biografije, obimom ne velikim: Danica Popivoda, Danica Bojanić, Danica Tomašević, Danica Kosić i Danica Đurović. Poginule su mlade, zato njihove biografije nijesu opširne u životnom smislu, ali u moralnom jesu, velike i neizmjerno bogate. Ovaj dio knjige nosi naslov „U sazvježđu pet Danica“.

Naslov drugog segmenta je „O Danicama su pisali i svjedočili“, u kojem su zastupljeni tekstoovi, reportaže i sjećanja: Danice Popivode, Velizara Perunovića, Lazara Seferovića, Boška Pušonjiča, Luka Paljetka i Vlastimira Ignjatovića.

Autori knjige nesebično zahvaljuju profesoru Krstu Kiku Kosiću kojii im je ustupio dragojen materijal o Danicama, njihovim životima i njihovoj borbi.

Treći segemnt pubilakcije nosi naslov „Pjesniče dužnost znaš…“ Radi se o antologijskom izboru pjesama onih jugoslovenskih pjesnika koje je iznjedrio NOB i onih koji su oživjeli eho te borbe u kasnijem periodu. Sve su to veoma značajna pjesnička imena: Ivan Goran Kovačić, Janko Đonović, Radovan Zogović, Mirko Banjević, Branko Ćopić, Desanka Maksimović, Skender Kulenović, Esad Mekuli, Dušan Kostić, Radonja Vešović, Vasko Popa, Blaže Koneski, Izet Sarajlić, Branko Miljković, Jure Kaštelan, Vladimir Nazor, Oton Župančić i dr.

Zato Miraš Martinović, koji je sačinio ovaj izbor kaže:

„Nije poznato da je jedna narodno – oslobodilačka borba u svijetu iznjedrila toliko pjesnika ovakvih etičkih, estetskih i univerzalnih dometa upućenih čovjeku i čovječanstvu. Ove pjesme nijesu simbol samo ove već svih pravednih borbi“.

Štampanje knjige pomoglo je Ministarstvo kulture i medija Crne Gore.

The post Knjiga „Besmrtne heroine-pjesniče dužnost znaš“ appeared first on Novski Portal.

Crnogorska fantastika u časopisu “Athanatik”

Novski portal — Sat, 21 Sep 2024 15:23:31 +0000

U Kući nobelovca Iva Andrića predstavljen je prvi crnogorski časopis za fantastiku dr Marijane Terić, koji okuplja veliki broj stvaralaca koji se bave ovom oblašću. Želja im je da poput ove i prošle godine, za svaku narednu pripreme bar po jedan dvobroj “Athanatika”.

Dugo i često marginalizovana fantastička književnost je prvi put u Crnoj Gori dobila ozbiljnu publikacikju koja sadrži značajna domaća i svjetska djela iz oblasti fantazije horora, naučne i epske fantastike. Time je i crnogorskim ljubiteljima ovog žanra omogućeno da prate savremene tokove fantastičke literature.

Marijana Terić je doktorka društveno-humanističkih nauka Filozofskog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu i prva doktorka iz oblasti fantastičke književnosti u Crnoj Gori.

Ova književnica koja istražuje oblast fantastičke proze crnogorske i jugoslovenske književnosti, se, kako je kazao književnik Miraš Martinović, odvažila na značajan korak i osnovala Athanatik, časopis koji u prevodu znači besmrtnost i posebnost.

“Marijana je krenula od ideje, ali je tu ideju pretočila u stvarnost i napravila časopis sa grupom ljudi, odnosno, sa svojim timom napravila ozbiljan časopis koji je odmah bio događaj u kulturi Crne Gore i regiona. Napravila je nešto što je uistinu kopča koja je spojila zemlje ovog regiona”, smatra Martinović.

Izašla su dva dvobroja ovog časopisa i oni su u pravom smislu antologijski po koncepciji i objašnjava:

“Kako je časopis zamišljen, po sadržajima koji su u časopisu objavljeni, koji su raznovrsni, osim literature i literarnih ostvarenja koja su pretežno objavljena i dominiraju, tu su i druge umjetnosti: filmska, strip, slikarstvo, to je časopis u pravom smislu multidisciplinaran”.

Osim duhovnog okupljanja pisaca koji njeguju različite oblike fantastike, časopis predstavlja značajan doprinos teorijskom promišljanju žanra, ali i doprinos međunarodnoj afirmaciji crnogorske književnosti i umjetnosti iz oblasti ovog veoma značajnog fenomena u svijetu. Crnogorska fantastika jeste fenomen koji zavrjeđuje identifikaciju na mapi svjetske književnosti.

Dr Marijana Terić priča da je njena magistarska teza bila posvećena fantastičkoj književnosti i inspirisana stvaralaštvom Milorada Pavića. Krenula je da izučava ovaj vid literature i postala prva doktorka fantastičke literature u Crnoj Gori i u časopisu okupila veliki broj stvaralaca koji se bave sličnom tematikom.

U toku desetogodišnjeg istraživanja pročitala je, kako navodi, nesagledivu literaturu i na taj način pronašla teoretičare književnosti i autore, sa nekima se I upoznala.

Mnogo velikih književnih imena se bavilo fantastikom, između ostalog i Ivo Andrić u čijoj je kući organizovano predstavljanje časopisa „Athanatik“ .

“Čitav svijet počiva na fantastici, jer je fantastika ono drugo lice stvarnosti koje mi ne vidimo, tako da moram sugerisati svima da vrlo često dopuste sebi da se upuste u ta nebeska prostranstva, da lutaju u tim čarolijama i pomažu sebi da se snalaze u ovom svijetu koji, rekla bih, nekad zna biti veoma surov”, poručuje Terić.

„Athanatik” je već postao prepoznatljiv časopis u Crnoj Gori i regionu koji privlači pažnju velikog broja čitalaca. Novi dvobroj koji – ilustravan je radovima poznatih strip crtaca koji su učestvovali na Hercegnovskom strip festival-čime je crnogorska fantastika dobila I međunarodni značaj.

The post Crnogorska fantastika u časopisu “Athanatik” appeared first on Novski Portal.

Miraš Martinović dobitnik Godišnje nagrade časopisa Komuna

Novski portal — Wed, 17 Apr 2024 08:39:03 +0000

Dobitnik Godišnje nagrade časopisa “Komuna” za doprinos očuvanju identiteta i afirmaciji kulturno-istorijske baštine Crne Gore za 2023. godinu je Miraš Martinović, jedan je od najautentičnijih savremenih crnogorskih pisaca, član DANU – Dukljanske akademije nauka i umjetnosti, Crnogorskog PEN-a i Matice Crnogorske, saopšteno je iz Komune.

Odluku je na sinoćnjoj sjednici donio tročlani stručni žiri za dodjelu nagrade u sastavu:: Dragan Mitov Đurović (predsjednik) i Darko Drljević i Braho Adrović (članovi).

U obrazloženju žirija navodi se da je Martinović prepoznatljiv na regioinalnim i širim prostorima po antičkim temama i zaboravljenim pejzažima Crne Gore, koje je oživio u romanensknim prozama, koji je oživio davno nestale gradove u svojim knjigama poput „Glasovi iz Doklee“, modernog romana koji svojim enciklopedijskim karakterom, pričama i podacima koje sadrži, upućuje čitaoca na ono što je duhovna mjera jednoga naroda, njegove legende, mitovi, istorija, pismo i jezik, bez kojih se neće moći sagledati identiteti Crne Gore u svojoj cjelovitosti, jer on u njegovim djelima potvrđuje milenijumski kontinuitet jedne kulture, besprekidnost trajanja jedne zemlje i njene bogate tradicije.

Martinović je, između ostalih, objavio romane: Jeretik, Vavilonski mudraci, Poslednji Eshilov dan, Harfistkinja iz Ura, te roman o Njegošu Drugoga sunca luče, knjige priča Povatak u Aleksandriju, Glasovi i roman Teuta kraljica Ilira.

“Bogatu Martinovićevu stvaralačku riznicu koja je opredijelila žiri da ovom eminetnom književniku i publici dodijeli Godišnju nagradu KOMUN@ upotpunjuju njegove pjesničke knjige: Nevidljivi ljetopis, Govor kraljeva, Govor zemlje, Sašpatavanje s memorijom, Luk i lira, Glasovi iz kamena, Dan koji nije prošao, Krug začaranog vremena (izbor iz poezije), Sveska od maslinina lišća, Dan i noć u Butui, Nezapisana istorija, Bogumilske, Pesačica u kamenu, Troja domovina moja i Tužaljke iz davnine, Plesačica u kamenu i Doba velikih poema. Takođe priredio je izbor iz poezije Radovana Zogovića Pjesme nepokorne, koji je objavila Crnogorska akademija nauka i umjetnosti (CANU), 2018. i knjigu Artikulisana riječ istog pjesnika, u izdanju JU Narodna biblioteka Radosav Ljumović u Podgorici (2021), te Antej pjeva na svojoj zemlji, izbor iz poezije Stijepa Mijovića Kočana. Živa antika, naziv je monografije o Martinovićevom životu i književnom djelu (2023)., a prevođen je na nekoliko jezika”, navodi se u saopštenju.

Martinović je dobitnik Regionalne književne nagrade Teuta za ukupno djelo, Međunarodne književne nagrade Zlatni zmaj za doprinos fantastičnoj književnosti i Oktobarske nagrade Herceg Novog, grada u kome živi.

Osim Godišnje nagrade, žiri je odlučio da dodijeli tri specijalne plakete i to: posthumno Ibrahimu Ibru Rekoviću, slikaru, publicisti i nekadašnjem društvenom i kulturnom radniku koji je cio svoj život posvetio radu na očuvanju identiteta i afirmaciji kulturno-istorijske baštine Plava i Gusinja

Specijalnu plaketu dobija i Marijan Mašo Miljić, književnik, književni kritičar, istoričar, publicista i esejista koji već decenijama bogati crnogorsku stvaralačku misiju.

Plaketa Komun@ po odluci žirija pripala je Fondaciji Sveti Petar Cetinjski koja je osnovana 1999. godine od sto i više intelektualaca, akademika, književnika, publicista, istoričara i mladih stvaraoca s ciljem da radi na afirmaciji i jačanju kulturno- istorijskog i državotvornog karaktera, očuvanja kulturne baštine, razvoja i nasljeđa Crne Gore.

Datum organizovanja svečanosti povodom dodjele nagrade i plaketa “Komuna” biće naknadno saopšten.

The post Miraš Martinović dobitnik Godišnje nagrade časopisa Komuna appeared first on Novski Portal.