Zajednička je odgovornost očuvanje neprocjenjivog blaga za dobrobit generacija koje dolaze, poručila je sinoć u Herceg Novom otvarajući izložbu 20 restauriranih ikona, ambasadorka SAD u Crnoj Gori, Judy Rising Reinke.
Ikone iz iz 17. 18. i 19. vijeka, iz zbirke JU Gradski muzej i Galerija Josip Bepo Benković, su restaurirane zahvaljujući projektu kojeg je podržala Ambasada SAD u Podgorici, kroz Fond za očuvanje kulturne baštine, vrijednom blizu 45 hiljada dolara.
Ikone pripadaju mahom čuvenoj bokokotorskoj školi Rafailović-Dimitrijević, a dijelom i ruskoj, grčkoj. Obimne dvogodišnje poslove čišćenja, restauracije i konzervacije sproveo je Centar za konzercvaciju i arheologiju Crne Gore.
Ambasadorka Reinke je kazala da očuvanje kulturnog naslijeđa igra ključnu ulogu u njegovanju bilateralnih odnosa među narodima.
“Kada zemlje ulažu u zaštitu i promociju kulturnog naslijeđa jedne druge, to pokazuje duboko poštovanje jedne istorije prema drugoj, jedne tradicije prema drugoj i individualnog identiteta i njeguje pozitivne i mirne odnose” kazala je ambasadorka SAD.
Očuvanje kulturnog naslijeđa ima moć da njeguje osjećaj pripadnosti i jedinstva unutar zajednice, ne samo stvaranjem osjećaja zajedničkog identiteta, već uvažavanjem razlika u kulturama i tradicijama i pomaganjem pojedincima da se osjećaju viđenim i shvaćenim, dodala je ambasadorka.
Podsjetila je da je Ambasada SAD finansirala nekoliko projekata očuvanja kulturne baštine u Crnoj Gori preko Ambasadorskog fonda za očuvanje kulture. Započeli su nedavno i restauraciju dijela zidina Starog grada Kotora koji je pod zaštitom UNESCO-a – artiljerijskog punkta Sveti Franjo iz 16. vijeka.
Taj fond ima i potencijal i da podstakne crnogorsku ekonomiju obezbjeđivanjem održivosti kulture, tradicije ili predmeta – poput ovih ikona, kazala je ambasadorka uz poruku da je “zajednička odgovornost očuvanje neprocjenjivog blaga za dobrobit generacija koje dolaze”.
Ministarka kulture i medija Maša Vlaović naglasila je da se partnerstvo dvije države najbolje vidi u ovakvim inicijativama koje podstiču održivost kulturne baštine Crne Gore.
“Uz ikone, kao slike na drvetu, platnu, staklu ili kamenu koje prikazuju ličnosti i scene iz Biblije i istorije crkve, razviće se novovjekovno i moderno slikarstvo na istoku i zapadu. Od velikih majstora renesanse iz Firence, Venecije i Rima, pa sve do naših prostora i Crne Gore: znamenitog Tripa Kokolja iz Kotora i bokokotorske škole, čije nadahnute radove večaras slavimo u obnovljenom i oživotvorenom ruhu”, kazala je Vlaović.
Prema njenim zapažanjima izložba slikovito govori o bogatstvu različitosti koje karakteriše cio prostor Crne Gore, ali i o zajedničkoj težnji u nastavljanju harmoničnog života različitih kultura.
Predsjednik Opštine Herceg Novi, Stevan Katić, podsjetio je Strategiju zaštite kulturnih dobara koju je Opština ima od 2018.godine, ten a nekoliko realizovanih projekata otada, među kojima je posebno značajna konzervacija i restauracija ikona iz ikonografske zbirke koja ima status kulturnog dobra od nacionalnog značaja.
“Naši prethodnici su sve ikone otkupili od građana želeći da ih zaštite od propadanja i zaborava. Očuvanje materijalne autentičnosti je glavni cilj konzervatorskih i restauratorskih mjera bez uništavanja tragova prolaska umjetničkog djela kroz vrijeme”, rekao je Katić, zahvalivši svima koji su zaslužni za uspješnu realizaciju projekta.
Ikone počinju da žive novi život, poručila je direktorica JU Gradski muzej Mirko Komnenović i Galerija Jospip Bepo Benković, Gordana Krunić. Podsjetila je da je sve krenulo od aplikacije Kancelarije za međunarodnu saradnju opstine Herceg Novi kod Američke amasade u Podgorici do dobijenog granta Ambasadorskog fonda za očuvanje kulturne baštine.
Centar za konzervaciju i arheologiju Crne Gore na Cetinju sproveo je postupak čišćenja restauracije i konzervacije u skladu sa Konzervatorskim projektom , a Sekretarijat za kulturu opštine Herceg Novi finansirao je izradu namjenskih drvenih kutija u kojima će se ikone čuvati, transportovati i izlagati, podsjetila je Krunić.
Posjetioci su sinoć mogli da pogledaju i kratak film o projektu restauracije raritetnih ikona autorke Nine Alorić.
Izložba koja je sinoć otvorena samo za zvanice, može se pogledati u Galeriji Josip Bepo Benković do 15. oktobra. Poslije toga u Gradskom muzeju “Mirko Komnenović”, a naredne godine priliku da je razgedaju imaće i zainteresovani u drugim gradovima Crne Gore i regiona.
