Prijateljstvo između Herceg Novog i kalifornijskog grada Džekson (Jackson) ozvaničeno je potpisivanjem Memoranduma o saradnji, čime su potvrđene veze koje ova dva grada njeguju još od početka 19. vijeka. Potpisnici su predsjednik Opštine Herceg Novi, Stevan Katić, i gradonačelnik Džeksona, Stiv Meklin (Steve McLean).
„Prije više od dva vijeka, vođeni potrebom da svojim porodicama obezbijede bolji život, jedan broj iseljenika iz Herceg Novog našao je svoj novi dom u Džeksonu, tada rudarskom gradu. Oni su, zajedno sa svojim sunarodnicima, među kojima je bilo i Trebinjaca, predvođeni Svetim Sevastijanom Džeksonskim i Sasovićkim (kanonizovan 2015. godine), sagradili prvu pravoslavnu crkvu na tlu Sjedinjenih Američkih Država, podsjetio je predsjednik Opštine, Stevan Katić.
Crkva Svetog Save upisana je u Nacionalni registar istorijskih mjesta SAD-a 1986. godine. Sveti Sevastijan, potomak je Dabovića iz Sasovića, porodice koja je sa parohom crkve Svetog Save u Džeksonu, Markom Bojovićem, inicijator ideje povezivanja dva grada i dva naroda, istakao je Katić.
Grad Džekson je zato još prije šest godina uputio inicijativu za uspostavljanje saradnje:
„To je Opština Herceg Novi sa zadovoljstvom prihvatila. Ovaj sporazum predstavlja samo prvi korak u uspostavljanju naših odnosa, a sljedeći je i zvanično bratimljenje dva grada“, kazao je Katić.
On vjeruje da je izgrađen most koji će donijeti mnogo dobra objema zajednicama i ojačati dosadašnju dobru saradnju Crne Gore i SAD-a.
„Naša dva grada imaju brojne potencijale koje vrijedi dalje razvijati i nadograđivati. Tu prvenstveno mislim na saradnju u oblastima kulture, turizma, sporta, privrede, duhovnog života, ali i prijateljskih posjeta i druženja. Neka naše prijateljstvo bude nastavak onoga što je započeto prije više od dva vijeka – budimo primjer kako nas istorija može spajati, a zajedničke vrijednosti voditi ka boljoj budućnosti“, poručio je Katić i najavio da će, u čast misionarskog djela Svetog Sevastijana, biti pokrenuta inicijativa da se po njemu nazove put koji povezuje Donje i Gornje Sasoviće.
Uz zahvalnost na prijateljskom dočeku u Herceg Novom, gradonačelnik Jacksona , Meklin, podsjetio je da povezanost dva grada traje još od 1800. godine.
„Prema definiciji pobratimskih gradova, to je sporazum između dva grada, u našem slučaju tri grada, često iz različitih zemalja, sa ciljem promocije kulturne, obrazovne i ekonomske razmjene. U našem konkretnom slučaju, ovaj sporazum ima mnogo dublje značenje, jer Džekson ima bogatu kulturu i vezu sa Herceg Novim i Trebinjem. Na kraju, Džekson ne bi bio ono što je danas da nije bilo naše zajedničke istorije sa vama“, kazao je Meklin, najavljujući potpisivanje sporazuma i sa Trebinjem.
Potpisivanju su prisustvovali predsjednik Skupštine opštine, Miloš Konjević, potpredsjednik Opštine, Ivan Otović, državni sekretar za ekologiju, održivi razvoj i razvoj sjevera, Nenad Vitomirović, poslanik Jovan Subotić, šef Odjeljenja za medije, obrazovanje i kulturu Ambasade SAD u Crnoj Gori, Stiven E. Drajkorn, odbornici, predstavnici sveštenstva, sekretari i direktori opštinskih preduzeća.
Jedna trećina potomci doseljenika
Jackson je gradić sa oko 5000 stanovnika, u okrugu Amador u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Tu žive najstariji američki Srbi, zapravo njihovi potomci. Oni čine već petu, ili šestu generaciju lokalaca čija prezimena završavaju na “ić”, odnosno na “ich”.
Na pitanje Novskog portala gradskom menadžetu Carlu P.Simpsonu koliko je danas doseljenikai njihovih potomaka u Jaksonu, on kaže da nema precizne podatke.
„Imamo u gradu oko 5000 stanovnika, a milsim da jednu trećinu čine potomci je iz ovog dijela Balkana, Boke, Crne Gore i Hercegovine, čak i iz Slovenije. Radimo popis svakih deset godina , ali američki Zakon ne ide toliko duboko u etnicitet. Ljudi su povezani sa crkvom koja ima bolju evidenciju“, kaže Simspon.
