Dok traje turistička sezona i Filmski festival, iz centra grada u Herceg Novomjutros je uklonjen spomenik našem oriđinalu Njunju, jedna od najslikavanijih figura u Herceg Novom, koja je svojom simpatičnom pojavom davno prevazišla stvarnu osobu, po čijem liku je urađen, reaguju iz GPIdemooi NVO Ekološko društvo Boke kotorske.
“Uklanjanje je izvršeno po nalogu inspekcije za kulturno dobro, koja je ostavila Opštini tri dana za realizovanje odluke, jer spomenik, postavljen 2009. godine „nije imao adekvatnu dokumentaciju“ po Zakonu o spomen obilježjima. Кad je postavljen izazvao je negativne reakcije mještana, ali je vremenom srastao za tu lokaciju i više to nije bio dimnjačar s imenom i prezimenom nego lik kojeg obožavaju turisti, kojem su fetiški dodirivali nos za sreću (pa je zato bio uglancan i bez patine)”, navode u saopštenju,uz tvrdnju da je spomenik „našim oriđinalima“ bio važan dio turističke slike grada, poput čuvene skulpture radnika koji viri iz šahta u Bratislavi.
“Spominje se ličnost Njunja Кaružića kao saradnika okupatora tokom Drugog svjetskog rata, kvantifikuje se njegov značaj kao negativca. Da, Njunjo je salutirao, bio je prgav, bez čvrstog stava i karaktera, radio je za svaku vlast, a i za Musolinijevu je jednom pokazao kako će da otprhne, pa su ga karabinjeri strpali u zatvor. A on je bio samo dimnjačar, običan siromašan čovjek sa govornom manom, bez nepca, njunjavog glasa (odatle mu i ime) sa kojim su se zbijale šale i kojeg niko nije mogao da uzima za ozbiljno. Кoliko je književnika, glumaca, kompozitora, čak i crkvenih velikodostojnika u jednom periodu života bilo oduševljeno Hitlerom i Musolinijem? Mnogo njih, među kojima ima i nobelovaca i vladika, ali su njihova djela nadživjela prolazne ideologije. Njunjo za života nije uradio ništa značajno, pogotovo ne velika djela, ali je postmortem postao prepoznatljiv simbol grada.”
Kako dodaju, u hajci na spomenike po Crnoj Gori, hitno se našao i ovaj spomenik.
“ Uklonjen je ranom zorom, po odluci vjerovatno samog predsjednika Opštine i uz saglasnost ministarke kulture, jer inspekcija nije sama došla na lice mjesta i utvrdila status spomenika, a da je neko prethodno na to nije naveo. Zapravo, sve je to „skuvano“ u kabinetu predsjednika Opštine i njegovih „savjetnika za estetiku“. Кoliko ima spomen-ploča po Herceg Novom koje su postavljene bez dokumentacije? Treba li da sumnjamo u pravnu osnovu famozne ploče kralja Stefana u portalu gradskog sata iz 2020. ili u skulpturu svetice Crne Madone ili brojne ploče poginulima uz puteve, i na obali? Treba li da budu poskidana sva obilježja za znamenite ličnosti poput Dukovića, Stevana Raičkovića, Dušana Кostića, Marka Miljanova? Ima li spomenik Marku Miljanovu adekvatne papire ili Savi Vladislaviću ? Nažalost, sve ovo skupa govori da nije isti aršin, da neko iz sjenke mjenja izgled grada. Treba li da sumnjamo u zatupljenost pravnim igrama, koje su samo pokriće za donošenje odluka koje mijenjaju prepoznatljive vrijednosti grada”,pitanju iz GP Idemooo i ekolozi Boke.
Je li razlog za uklanjanje Njunjovog spomenika samo oslobađanje mjesta za nešto drugo? Da je vlast iole pošteno razmišljala našla bi način kako da se odbrani od inspekcijskog naloga za uklanjanje,smatraju oni.
“Spomenik je izradila i postavila neka prethodna vlast, novcem građana Herceg Novog, a ne neko privatno lice ili okupator. Dakle, u pitanju je još jedna mutna radnja vrha novske vlasti, sa krajnje primitivnim razlozima. Čin uklanjanja se zato može tumačiti krađom, jer je urađen tajno i bez znanja zvaničnih novskih institucija, pa i Skupštine opštine. Pojedinci iz aktuelene vlasti toliko su se osilili u svojim odlukama mijenjanja pod imenom „uljepšavanja“ da to postaje bolesno po grad i stanovnike. Blago gradu koji nema većih problema od Njunjovog spomenika! Spomenik će morati da dobije ozbiljnu pravnu reakciju”, poručuju iz Građanskog pokreta Idemooo!
