Kotorska NVO “Ljuta” je nagrađena na nedavnom regionalnom takmičenju zelenih ideja u Sarajevu, predstavljajući tehnologiju koja omogućava prirodan i održiv način rješavanja problema zagađenja mora. Za projekat “fitofiltracije” na “Balkan Green Ideas” osvojila je i novčanu nagradu u iznosu od 10 hiljada dolara.
Morski ekosistem u Bokokotorskom zalivu posebno trpi zbog svakodnevnog dotoka zagađenih voda iz urbanih i ruralnih područja.
Deterdženti i drugi slični zagađivači, često netretirani dospijevaju u more, pa tokom ljeta, u zalivu, ali i na cijelom primorju, dolazi do pjenušanja morske vode. Sličan problem je i sa kolifornmnim bakterijama, koje se pogotovo u ljetnjim mjesecima mogu naći u moru, u koncentracijama koje su opasne za ljudsko zdravlje.
Rješenje pročišćavanje voda koje nudi NVO „Ljuta“ je u korišćenju metabolitičkih kapaciteta bakterija i biljaka.
Ovaj pionirski projekt u regionu pruža prirodan i ekološki održiv način za pročišćavanje vode, čime NVO “Ljuta” aktivno doprinosi očuvanju lokalnog okoliša.
“Ova nagrada potvrđuje značaj našeg rada i daje nam dodatnu motivaciju da nastavimo s implementacijom ekoloških rješenja koja mogu biti primijenjena širom Balkana. Sredstva od nagrade biće iskorišćena za razvoj promotivnih materijala, kao što su informativni video sadržaji, web stranica i edukativne table, kako bi se šira javnost i institucije upoznale s prednostima fitofiltracionih sistema“, kazali su iz NVO Ljuta.
Dodaju da je važno povećati svijest o ovim inovativnim ekološkim rješenjima, koja su tehnički jednostavna za implementaciju.
“Sve potrebne biljke i materijali su dostupni, a mi smo spremni da podijelimo svoje znanje s onima koji žele da učestvuju u širenju ove tehnologije,” navode iz organizacije.
Pozivaju državne i lokalne institucije u Crnoj Gori da aktivnije podrže inicijative poput fitofiltracije, koja se već koristi u evropskim gradovima poput Pariza i Berlina, gdje ove metode ne samo da poboljšavaju kvalitet vode, već i doprinose održivosti urbanih ekosistema.
Koje biljke su dobri prečišćivači?
U fitofiltracionim sistemima najčešće se koriste hidrofilne vrste biljaka koje prirodno rastu u močvarnim ili poluvodenim ekosistemima. Ove biljke imaju visoko razvijene korjenske sisteme, koji ne služe samo za apsorpciju nutrijenata, već predstavljaju stanište za korisne bakterije koje putem svojih metaboličkih procesa razgrađuju zagađivače. Osim toga, biljke efikasno apsorbuju fosfate i nitrate, čime smanjuju rizik od eutrofikacije, koja može narušiti prirodnu ravnotežu vodenih tijela.
Fitofiltracija je izuzetno efikasna u uklanjanju organskih zagađivača, deterdđenata, pesticida, fekalnih voda i uljnih derivata. Biljke u sistemu, zajedno sa mikroorganizmima u njihovim korjenskim sistemima, razgrađuju složene organske molekule. Postoje i istraživanja koja pokazuju da biljke mogu efikasno blokirati i teške metale.
Iz ove NVO tvrde da je fitofiltracija, koja doprinosi povećanju biodiverziteta, gotovo jedini način da se vode koje se slivaju sa puteva i bašta prečiste prije nego što uđu u more, rijeke, potoka.
