Svako nevrijeme nanese štetu novskom zelenilu koje polako nestaje i pred investitorskim zahvatima, nebrigom, napadima parazita. Sječa starih i krhkih stabala je neminovna, ali da li je trebalo posjeći i dva stabla koja su bila simbol grada kod Potkovičaste kuće u Starom gradu? To je zapitala odbronica Jasmina Konjević na proteklom skupštinskom zasjedanju.
Saznajemo da je stablo posjeklo Stambeno komunalno preduzeće, po nalogu Sekretarijata za kulturu i obazovanje koje priprema lokalitet za istraživanja Potkovičaste kule.
“Zatečena je nepropisna situaciji koja se odnosila na vazdušni vod struje koji je bio sproveden kroz krošnju stabla čime je bila ugrožena bezbijednost cijele lokacije, ali i realizacija svih aktivnosti u istraživanjima. Zona korijena stabla čempresa fizički je ugrožavala i podzemni vod struje koji je ugrađen krajem 1980”, objašnjava za Novski portal sekretarka za kulturu i obrazovanje, Ana Zambelić Pištalo.
Sve je remetilo pristup instalaciji, te samim tim onemogućavalo njenu demontažu, dodaje Zambelić Pištalo i upoznaje nas sa arhivskom dokumentacijom iz 1982. koja svjedoči da na platou uz Potkovičastu kulu nema stabla.
“Nažalost, prethodnih godina sama lokacija je bila zapuštena, a lokalna komunalna preduzeća koja su osnovana u cilju održavanja površina u zoni spomenika i zaštićenih objekata ovaj veoma posjećen i vidljiv prostor nisu adekvatno tretirale. Venecijanska povelja iz 1964. koja se odnosi na zaštitu i očuvanje graditeljske baštine definiše pojam vizuelnog zagađenja koje uključuje instalacije i zelenilo koje ugrožava sagledivost kulturnog dobra i remete njegovu autentičnost. Zato nalaže da takvi elementi nužno moraju biti uklonjeni”, ističe sekretarka.
Fotografije iz 2007. slikovito ilustruju sve što ona navodi i činjenično potkrepljuju opravdanost uklanjanja stabala.
“Cilj i svrha stručnog pristupa istraživanjima koje sprovodimo, a potom i revalorizaciji ove lokacije jeste da se zidine Starog grada adekvatno i integralno prezentuju”, ističe Zambelić Pištalo i podsjeća da je Opština Herceg Novi 2018. godine usvojila Strategiju zaštite kulturnih dobara.
Tim dokementom se, kako kaže, na sistematičan način tretira i integralno štiti kulturna baština na svojoj teritoriji.
“Ističemo da je dokument sačinjen na zahtjev Ministarstva kulture i medija, te da je na dokument saglasnost dala Uprava za zaštitu kulturnih dobara u dijelu koji se odnosi na istorijske gradove i graditeljske cjeline.
Studijom su za zonu Starog grada obuhvaćene preporuke i mjere zaštite. Ukazujemo na neke od njih: neophodnost očuvanja graditeljskog nasljeđa Starog grada, očuvanje i obnavljanje istorijske infrastrukture ( stara utvrđenja, komunikacija fortifikacionih cjelina sa pomoćnim objektima i dr) uz preporuku da se u granicama mogućeg predvidi preoblikovanje i u krajnjoj liniji uklanjanje objekata koje devastiraju integritet kulturnog dobra i ostvaruju negativan uticaj na baštinu”.
Zato u Sekretarijatu vjeruju da su se stekli svi uslovi i pretpostavke da se zona Starog grada, ali i druge lokacije koje su obuhvaćene Studijom, tretiraju na adekvatan način uvažavajući metodologiju u obnovi kulturnih dobara.
Ovim aktivnostima nije završeno uređenje lokacije. Projektom se planira arhitektonsko uređenje ne samo Potkovičaste kule već i čitavog prostora oko nje, prema uslovima koje je dala Uprava za zaštitu kulturnih dobara.
