Crna Gora danas i sjutra slavi Njegošev dan, državni praznik kulture, koji je ustanovljen prije tri godine. Na ovaj 13. novembar 1813. na Njegušima je rođen Petar II Petrović Njegoš, crnogorski vladika, pjesnik, filozof i državnik.
Njegoš je utemeljio modernu crnogorsku države, ustanovio izvršnu vlast i Senat, organizovao sudove, uveo poreze. Tokom njegove vladavine osnovana je prva štamparija na Cetinju 1834. i podignuta prva škola.
Petar II Petrović Njegoš, jedna od najznačajnijih ličnosti u istoriji crnogorske književnosti i kulture. Do danas izaziva divljenje, ali i svojatanja pa se njegovo ime danas, nažalost, sve češće pominje s političkim ciljevima, bez istinskog razumijevanja nejgovih riječi, jezika i misli.
Povodom Njegoševog dana čestitke su uputili najviši zvaničnici, političke partije i organizacije kulture, a širom zemlje organizuje se manifestacije posvećene liku i djelu Petra II Petrovića Njegoša.
U Herceg Novom su priređene učeničke izložbe, književno veče Vladimira Pištala i sinoć pozorišna predstava „Ućutkivanje Sokrata“.
U Galeriji Josip Bepo Benković, do 21.novembra trajaće interaktivna izložba za djecu nižih razreda osnovnih škola „Otkrij Njegoša“. Duž Njegoševe ulice do nedjelje (16. Novembra) može se pogledati izložba „Slikanje stihovima Gorskog vijenca“ učenika JUSMŠ “Ivan Goran Kovači攓.
Podsjetimo da je 2018.u Herceg Novom otvoren Muzej Njegoševa škola, sa jedinstvenom zbirkom neprocijenjivog značaja, posvećenoj godinama Njegoševog školovanja u Herceg Novom.
Muzej je otvoren u okviru programa obilježavanja 300 godina od osnivanja Topaljske komunitadi, preteče današnje savremene hercegnovske opštine.
Muzej je nekada bila škola Josipa Tropovića, a danas je dragocjen dio kulturne baštine Herceg Novog koju bi trebalo učiniti dostupnijom posjetiocima.
Poznata crnogorska arhivistkinja i etnološkinja iz Herceg Novog, Marija Crnić Pejović je govoreći tada o Njegošu i njegovom školovanju u Boki, podsjetila je da je njegov stric, vladika Petar I, povjerio dvanestogodišnjeg sinovca na obrazovanje u Manastir Savinu, monahu Josipu Tropoviću.
„Na molbu Topljana, 1808.godine, Josip Tropović postavljen je za Topaljskog paroha. Četiri godine kasnije, viša crkvena vlast postavila je Tropovića za učitelja u novoosnovanoj školi na Toploj., kazala je Crnić Pejović.
Među Tropovićevim brojnim đacima, izdvajao se Rade Petrović. Po pričanju njegovih šest godina starijeg školskog druga Draga Dostinića, sa kojim je ostao prijatelj do kraja života, Rade je bio visok, oštrih pleća, i gajan. Bio je i lijepo obučen, po crnogorski. On je već u to vrijeme bio duhovno razvijen i po prirodi darovit, ispričala je Crnić Pejović.
Njegoš je umro po starom kalendaru 19, a po novom 31. oktobra 1851. godine.
