Planska rješenja u Nacrtu prostorno-urbanističkog plana (PUP) Opštine Herceg Novi, koja se odnose na Savinsku dubravu, direktno ugrožavaju areal manastira Savina, kao i samu savinsku šumu, koja je proglašena za poseban park prirode, saopšteno je iz NVO Ekološko društvo Boke kotorske.
Iz ove organizacije su ocijenili da Nacrt izmjena i dopuna PUP-a Opštine HN, koji je još u toku, i planerska rješenja značajno mijenjaju namjenu prostora i vizure grada, utiču (negativno) na kompletnu ambijentalnu situaciju.
„Nakon javne rasprave, koja je održana 8, pa 13. juna, upućene su primjedbe i komentari Ministarstvu ekologije, prostornog planiranja i urbanizma. Nova rješenja na lokacijama prostora u zoni Savine, odnosno, Savinske dubrave, direktno ugrožavaju areal manastira Savina, kao i samu savinsku šumu, koja je proglašena za poseban park prirode, a za to područje je urađena studija zaštite kao predjela izuzetnih odlika, i usvojena na sjednici Skupštine opštine 2016. godine“, istakli su iz Ekološkog društva.
Podsjetili su da je studiju uradio tim od 15 izuzetno kompetentnih stručnjaka iz više oblasti – biologije, geologije, pejzažne arhitekture, urbanizma, građevinarstva, arhitekture.
„Ova studija je dala smjernice Opštini, tj. lokalnoj upravi šta i kako da se radi na zaštiti ovog vrijednog, izuzetnog prostora savinske park šume, koji je iz dana u dan u sve gorem stanju zapuštenosti“, naveli su iz Ekološkog društva.
Ukazali su da se na sjevernim padinama tog područja dominantno nalaze stable kestena i hrasta, a na južnim i bora. Takođe i na činjenicu značajnog duhovnog prostora sa manastirom Savina i njegove dvije crkve, od kojih će starija slaviti čak 1000 godina postojanja, te uz crkvu Svetog Save, poviše manastira, i crkvu Svete Ane i spomenički kompleks iz Drugog svjetskog rata.
Osim toga, Savinska dubrava, kao izuzetno lijep prostor, je vazdušna banja. Međutim, vodi se pravi pravnički rat oko statusa ovog područja, između lokalne uprave i Ustavnog suda, „odnosno u cilju osporavanja savinskog prostora namjenjenog za urbanizaciju i izgradnju“.
„DUP je stavljen van snage, a gradnja novih objekata sve više napreduje na štetu visoke vegetacije, šume hrastova, borova i kestena. Kompleks manastira Savina sa crkvom Svetog Save predstavlja graditeljsko nasljeđe izuzetih vrijednosti i pod patronatom je Uprave za zaštitu kulturnih dobara u Kotoru“, tvrde ekolozi Boke kotorske.
Ocijenili su da je jasno da je do sada lokalna uprava u Herceg Novom bila ta „koja je sve vrijeme u duploj ulozi: zaštitara, koji treba da odlukama i pravničkim aktima štiti savinski prostor i onog subjekta u prostoru koji daje dozvole za gradnju radi ostvarivanja finansijske dobiti.
„Nacrtom izmjena i dopuna Prostorno-urbanističkog plana Opštine Herceg-Novi namjena prostora je stambena, ali sa mnogo većim koeficijentom izgrađenosti, i to kao SV-stanovanje veće gustine. Na ovoj lokaciji je teren u nagibu, u pravcu sjever-jug. Ovakva oznaka daje mogućnost za gradnju objekta visoke spratnosti“, rekli su iz ove NVO.
Govoreći o situaciji terena, gdje su, osim manastirskog kompleksa i školskih objekata, u okruženju porodične, stambene kuće, iz Ekološkog društva su ocijenili da bi višespratnica dominirala prostorom, i visinom i stepenom izgrađenosti te ugrozila manastir, njegovu strogu zonu zaštite.
„Nacrt planskog dokumenta je suprotan važećoj zakonskoj regulativi iz oblasti zaštite životne sredine i kulturnih dobara. Suprotan je i javnom interesu. Treba imati u vidu da je u pitanju prostor kp 2445/1 kao dvostruko zaštićeno područje tzv. Savinske dubrave, kao prirodnog dobra, a sa druge strane, to je graditeljska baština i kulturni pejzaž, pa je očuvanje ovog prostora ujedno i obaveza Crne Gore prema, kako domaćim, tako i međunarodnim institucijama, posebno UNESCO-u“, naveli su iz Ekološkog društva.
Zaustaviti proširenje gradskog groblja
Posebno su ukazali na temu proširenja gradskog groblja, koje se planira kroz PUP Opštine Herceg Novi, kako su ocijenili, na štetu Savinske park šume.
„Gradsko groblje na Savini već je jednom prošireno na račun Savinske dubrave, zaštićenog područja, parka prirode. Sada to Opština želi još jednom. Javno mnenje je već u nekoliko navrata iskazivalo negativan stav ka ovom predlogu da se proširi groblje na račun šume“, naveli su iz Ekološkog društva.
Iz ove organizaciuje su upitali „Zašto uništavati šumu, spomenik prirode, vrijednu vegetaciju, radi proširenja groblja?“.
Zaštita prirodnog predjela savinske park šume zauzima posebno mjesto u 30-godišnjim aktivnostima ove NVO-a, tim prije što je posljednjim dekadama izuzetno malo urađeno na zaštiti ovog prostora a veoma mnogo na devastaciji i uništavanju.
