Prošlo je pet godina otkako je Turistička organizacija Herceg Novi kupila foto studio sa pripadajućim stvarima čuvene novske fotografske porodice Laforest, sa namjerom da to postane spomen kuća i izložbeni prostor.
Nasljednici porodice Laforest prodali su studio za sto hiljada eura, a TO Herceg Novi je prethopdno dobila saglasnost Skupštine o kreditnom zaduženju na 120.000 eura. Međutim, kupovina je obavljena iz sopstvenih sredstava, jer je sa vlasnicima postignut dogovor o isplati u ratama.
Otada foto studio u Ulici Jova Dabovića, koji je otvoren 1928. godine, i koji je radio do 1979. godine, površine 110 kvadrata, vapi za obnovom a vrijedna građa i fotografije za dužnom brigom i predstavljanjem novim naraštrajima.
“U julu ove godine pristupili smo radu na kompletnoj građi porodice Laforest. Potrebno je istaći da se projekat “Laforest” izvodi u skladu sa opštim smjernicama Nacionalne turističke organizacije, te realizacijom preporučenih aktivnosti u pravcu diverzifikacije turističkog proizvoda i unaprijeđenja kvaliteta turističke ponude kroz poštovanje prioriteta koji se odnosi na kulturu”, kaže za Novski portal rukovoditeljka sektora za regionalne i EU fondove u TO Herceg Novi, Tonka Tomašević.
Cilj projekta je formiranje novog, autentičnog i unikatnog kulturnog proizvoda grada Herceg-Novog kroz sagledavanje različitih aspekata prezentacije građe Laforest, dodaje ona.
“Evidentno je da će rad na materijalu biti podijeljen u nekoliko faza. Posao se obavlja u skladu sa pravilima struke i u cilju sagledavanja cjeline. U toku je prva faza realizacije koja je krenula početkom jula, a planirano je da traje do kraja septembra. Oformljen je radni tim koji čine 3 lica zaposlena u TO HN i eksterni eksperti zahtijevanih profila i to: istoričar umjetnosti muzeološkog smjera, arhivista, arhitekta-konzervator, lica bibliotečke struke. Svako od eksperata zadužen je za po jedan pravac u prvoj fazi realizacije projekta”, navodi Tomašević.
U toku je gruba selekcija i evidentiranje cjelokupne ostavštine porodice Laforest koja kroz dokumenta, knjige, fotografski materijal i opremu, te namještaj, daje sliku o istorijskim i političkim prilikama i događajima, običajima i kulturi, uslovima življenja u Herceg-Novom u periodu od oko 150 godina (s početka 19. do iza sredine 20. vijeka).
“Preuzeta građa prati privatni i profesionalni život tri generacije fotografa porodice Laforest, Franca, Feliksa i Lidije sklapajući priču o usponima i padovima pojedinaca, porodica, društva u turbulentnim vremenima za grad i region. Posao je dugotrajan zbog materijala koji je obiman i koji još uvijek nije sav pregledan. Zahtijeva se pažljivo rukovanje, jer bi svako oštećenje bilo bespovratno. U toku je izrada inventarskih listova sa bilješkama o stanju materijala, kako bi se uradio opšti inventar koji ujedno predstavlja i imovinski list”, objašnjava Tomašević.
U svakom slučaju konačno će biti predložene mjere zaštite neophodne da se spriječi dalje propadanje, s obzirom na to da je već sada evidentno da ima dosta oštećenog foto materijala i starih dokumenata.
Naša sagovornica ne može precizno u ovom momentu govoriti koliki je fundus fotki, opreme, dokumenata, knjiga, jer još nije završen pregled I brojanje. Ekspertski tim treba da utvrdi stanje svega zatečenog.
Što će nakon svega postati bivši studio Laforest odlučiće donosioci odluka nakon smjernica koje će im dati eksperti.
“Namjena studija Laforest utvrđena je konzervatorskim uslovima koje je izdala Uprava za zaštitu kulturnih dobara i uslovljena je prezentacijom zbirke”, podsjeća Tonka Tomašević.
O Feliksu Laforestu i njegovim potomcima
Čovjek koji zaslužuje da mu se grad oduži spomen pločom, kućom, ulicom, svejdno zove se Feliks Laforest. Njegova porodica živjela je i stvarala u Herceg Novom i Kotoru. Franc Tiard de Laforest, njegov sin Feliks i Feliksovi potomci, tri kćerke. Jedna od njih, Lidija, bila je primijenjena umjetnica i fotografkinja. Živjela je i preminula u Zagrebu. Ranije se pominjalo da je ostavila kolekciju od preko 40.000 fotografija, više hiljada negativa i video zapisa.
Novljaninu i fotografu, Miodragu Gabu Golubinu je Lidija Laforest poklonila 25 hiljada negativa i nekoliko hiljada fotografskih staklenih ploča iz ateljea njenog oca. Prije nekoliko godina Golubin je priredio tri izložbe iz te zaostavštine koje su pobudile veliko interesovanje. Nije ni čudo jer skoro da nema nijedne novske porodice starosjedilaca koje u porodičnom albumu nemaju fotografiju koja je snimljena u ateljeu Laforest.
Poznato je da je Laforest snimao kralja Nikolu i kraljicu Milenu. Filmskom kamerom je 1934. godine snimio storiju o šetnji kralja Aleksandra i njegovog kuma, gradonačelnika Novoga Mirka Komnenovića, u parku hotela „Boka” neposredno pred ukrcavanje na razarač „Dubrovnik” za Marselj”.
Feliks Laforest je za fotografiju 1932. godine dobio Gran Pri u Parizu. Na fotografijama koje je snimao zabilježeni su detalji iz života Herceg Novog između dva rata. Iz tog perioda su i njegove fotografije jugoslovenskog kralja Aleksandra Karađorđevića i kraljice Marije u šetnji hercegnovskom obalom.
U blizini njegovog ateljea bila je i porodična kuća Laforesta u kojoj se danas nalazi TO Herceg Novi.
