Povodom napada na ljekara u Pljevljima, dr Goran Komar, specijalista opšte medicine u hercegnovskom Domu zdravlja, još jednom ukazuje na greške reformisanog zdravstvenog sistema države Crne Gore.
„Ovaj događaj ne može da se posmatra istrgnuto iz konteksta reformisanog zdravstvenog sistema koji je u Crnoj Gori uveden prije nešto manje od dvije decenije. Više puta sam istakao da je taj sistem ne samo pogrešan, nego i opasan. Kada je uvođen, ljekari na primarnom nivou zdravstvene zaštite su negodovali, a kod naših susjeda u Hrvatskoj je osnovana i organizacija “Ljekari protiv reforme”. Veliki tereti, socio – politički i ekonomski, na cjelokupnoj zajednici koje donose procesi začeti raspadom nekadašnje države početkom devedesetih godina XX vijeka, te određeni kumulativni efekti tih procesa, sigurno utiču i na zdravstvo. Međutim, ogromnu odgovornost za stanje anarhije u kome danas obitava sistem nose stvaraoci reforme koji su, generalno, slijedili intencijama prethodnih modela – koncepcija iz doba socijalizma“, smatra dr Komar.
Reformisani sistem je preko svake mjere izložio i napregao ljekare na primarnom nivou zdravstvene zaštite (sestrinski poziv je praktički ugašen u Crnoj Gori), smatra dr Komar.
„ Osnovna ideja je zapravo sadržana u otvaranju potpune dostupnosti izabranih timova svima, u svakoj prilici i pobudi. Imlementacija tog sistema značila je uvođenje u stanje anarhije. Moguće je pomnijom analizom egzaktno pokazati štete koje je narodu Crne Gore donijela reforma sa početka dvijehiljaditih. Glavni, sasvim predvidljivi efekat reforme bio je uvođenje sistema zdravstva na primarnom nivou u stanje totalne anarhije“ Direktne posljedice su, kako navodi dr Komar u sljedećem:
Blokada rada ljekara u njegovim glavnim opsezima: posvećivanju prevenciji masovnih nezaraznih bolesti, ogledano najprije i najvidljivije u detekciji ranog maligniteta. Degradacija i urušavanje autoriteta zdravstvenog radnika, najprije ljekara, a totalno uništavanje sestrinskog poziva“.
Ljekari na primarnom nivou primorani su da u toku radnog vremena isprate i do 100 posjetilaca svojim ustanovama“, dodaje dr Komar.
„Moje kolege sjede u svojim ordinacijama doslovno svakog dana i do jedan i po sat poslije radnog vremena kako bi administrirali zahtjeve koji gravitiraju njihovim ordinacijama. O čemu ja ovdje govorim? Ljekar praktičar koji želi da izvrši i ispuni svoju svrhu, a to jeste provođenje efikasnog dijagnostičkog postupka i traganje za mogućim opasnim, ugrožavajućim patologijama može tu svrhu da ostvari samo na jedan jedini način: sprovođenjem pažljive i obuhvatne anamnestičke ankete. Takav postupak traži mir i vrijeme. Za nešto više od tri decenije, ja sam otkrivao rani malignitet samo onda kada sam sproveo takav postupak. Ono što želim sugerisati je sljedeće. Ukoliko se određeni “generatori sumnje” (skupovi simptoma, klinički znaci, čak slutnje) ignorišu, propuste u ordinaciji ljekara opšte medicine, vrlo je realno očekivati da će bolest ući u tok koji može voditi i njenoj neizlječivosti. Ovdje najprije ističem situacije obilježene aktivnim pristupom pacijenta. Druga ogromna i preovladavajuća skupina je obilježena pasivnim stavom pacijenta koji godinama sistemu prilazi sa zahtijevima za pružanje rutinerskih administrativnih usluga. Vjerujte mi, iz te skupine se regrutuje najveći broj osoba koje će se “najednom” predstaviti malignim oboljenjem u uznapredovalom stadijumu“, tvrdi dr Komar.
Kao dugogodišnji ljekar koji je specijalizaciju opšte medicine izabrao (nije mu dodjeljena, jer druge nije bilo) godinama ukazuje:
„Neophodan je proaktivni model uređenja zdravstvenog sistema: od izabranih timova ka pacijentima, vraćanje medicinske sestre u medicinu i uvođenje norme za rad ljekara. Samo na taj način je moguće istinski unaprediti zdravstveni sistem koji obilježava višedecenijsko nipodaštavanje njezinog osnovnog, primarnog segmenta. Postojeći sistem je katastrofalno pogrešan i opasan. Samo uvođenjem norme kao hitne mjere i koraka, može se stabilizovati sistem do konačnih rješenja koja se moraju donositi ne na nivou političkih struktura, nego na nivou cjelokupnog sistema. Nemili događaj napada oružjem na ljekara u osnovi jeste i posljedica potpuno pogrešnog reformisanog sistema zdravstva u Crnoj Gori“, zaključuje dr Goran Komar.
