Jubilej, vijek i po od posjete austrijskog cara Franca Josifa Boki kotorskoj biće obilježen sjutra, 27. aprila u hotelu Park u Bijeloj. Naučnu konferenciju sa međunarodnim učešćem tim povodom, pod pokroviteljstvom Opštine Herceg Novi i Ambasade Austrije, inicirao je mr Janko Paunović, asistent na Pravnom fakultetu u Beču.
“Želimo da ovim skupom prije svega damo istorijski uvid u ono što se desilo na ovim prostorima prije 150 godina i da ukažemo zašto su pravne kulture 19.vijeka bitne za aktuelni trenutak u 21.vijeku i put koji je odabrala Crna Gora”, priča za Novski portal prof. Paunović.
Ideja za konferenciju u Herceg Novom začeta je prošle godine na konferenciji u Perastu povodom 400 godina Velike pohare Perasta kada su berberski gusari u roblje odveli preko 400 stanovnika, dodaje prof. Paunović.
“Sa organizatorima konferencije u Perastu, prof. Đorđem Krivokapićem, i prof. Harisom Tajčom iz Beograda, dogovorili smo i da povodom 150 godina dolaska Frnaca Josifa u Boku napravimo veći skup. No , sve je ostalo da sam iznesem, da bar taj istorijsko pravni aspekt pokrijem”, kazuje jedan od uspješnih mladih Novljana u Austriji.
Učesnici konferencije, koja počinje u 9 sati sjutra u Hotelu Park, biće istoričari, pravnici, ljubitelji austrougarskog nasljeđa.Govoriće o pravnoj istoriji i naučno dokazanom uticaju tih pravnih kultura, prije svega, uticaju austrijskog Građanskog zakonika, na pravne sisteme Jugoistočne Evrope, posebno uticaju na ove prostore nakon posjete austrougarskog vladara Boki kotorskoj.
“Pozvao sam učesnike iz cijele Evrope. Jedan je moj mentor, norveški prof. Stephan Karl Sander- Faes, koji će otvoriti konferenciju pričom o onome što se dešavalo u dugom 19.vijeku u Austrougarskoj, u evropskom kontekstu. On je profesor istorije na Univerzitetu u Bergenu. Imaćemo i dvojicu sagovornika, jedan je šef mog Instituta na Rimskom pravu, Franc Steafan Meissel ,drugi je Thomas Simon, istoričari iz Njemačke i Austrije. U popodnevnim sesijama biće učesnici iz Crne Gore, Srbije i BiH”.
U domaćoj lokalnoj sesiji pečat će dati prof. Ilija Lalošević, Radojica Rašo Pavićević i Dragan Gačević, koji će se baviti materijalnom zaostavštinom austrougarske u Boki kotorskoj i njenom podmorju.
Podsjetimo da je Pavićević objavio knjigu 2011.godine “Austrougarske tvrđave u Crnoj Gori” koja je doživjela tri izdanja i izazvala nepodijeljenju pažnju stručne javnosti, i za koju je dobio visoko austrijsko odlikovanje za očuvanje kulturne baštine.
“Pričaću o pojasnoj tvrđavi Boka kotorska i ratnoj luci austrougarske ratne mornarice, da to prikažem na karti i postavim u istorijski kontekst. Druga cjelina obraćanja posvećena je boravku cara Franca Josifa u Boki 1875. godine, od 2. do 9. maja. U Meljine je došao sa carskom jahtom “Miramar”. Obišao je Herceg Novi, Mamulu, Puntu Oštro, Španjolu, Risan, Krivošije, Crkvice, kompletnu Paštrovačku goru do Presjeke iznad Bara.Sve na konju po 15 sati, po kiši i vjetru”, ističe za Novski portal, Pavićević.
Učesnici skupa će raditi u programima Case Studies država Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore, a poseban osvrt u završnici biće na Valtazara Bogišića i njegov Opšti imovinski zakonik, jedan je od najznačajnijih pravnih zbornika koji je regulisao stvarno i obligaciono imovinsko pravo u Knjaževini Crnoj Gori. Zbog originalnosti rješenja koja predstavljaju sintezu običajnog prava i modernih tekovina pravne nauke, Opšti imovinski zakonik za Crnu Goru imao je veliki uticaj na teoriju, praksu i zakonodavstvo u zemlji i inostranstvu.
Ova konferenciji se održava u gradu koji je 2023. zvanično postao dio Kulturne rute Savjeta Evrope (SE) Via Habsburg. Na taj način Herceg Novi se pridružio grupi od 150 destinacija u Francuskoj, Njemačkoj, Austriji i Švajcarskoj.
