Evropska unija (EU) počeće od 12. oktobra 2025. godine primjenu novog elektronskog sistema Entry/Exit Systema (EES) za registraciju ulazaka i izlazaka stranih državljana koji dolaze iz država koje nijesu članice Unije, uključujući i Crnu Goru, saopšteno je iz Ministarstva vanjskih poslova (MVP).
Navodi se da crnogorski građani zadržavaju pravo bezviznog putovanja u šengenski prostor koji obuhvata države članice EU izuzev Irske i Kipra,
kao i Island, Norvešku, Švajcarsku i Lihtenštajn, pod istim uslovima kao i do sada, uz dodatak biometrijske registracije – fotografije lica i otiske četiri prsta, koja će se sprovoditi na graničnim prelazima.
Ističe se da će digitalizacija sistema zamijeniti važeću praksu pečatiranja pasoša i omogućiti bržu i sigurniju graničnu kontrolu.
“Podaci će se, zajedno sa osnovnim podacima iz pasoša i informacijama o datumu i mjestu prelaska granice, automatski čuvati tri, odnosno pet godina u slučaju da osoba prekorači dozvoljeni boravak, a cilj je efikasnije praćenje kretanja i sprječavanje eventualnih zloupotreba kratkoročnih boravaka u šengenskom prostoru”, kazali su iz MVP-a.
Oni su objasnili da će se sistem primjenjivati fazno, pa će ga prva dva mjeseca države članice moći koristiti bez biometrijskih funkcija (sistemsko pečatiranje prilikom ulaska i izlaska), dok će nakon pola godine članice Šengena imati
obavezu da koriste EES na svim graničnim prelazima.
Iz MVP-a su naveli da će se od tada, biometrijski podaci uzimati prilikom svakog prelaska spoljnih granica šengenskog prostora.
Navodi se da se sistem EES ne odnosi na državljane trećih zemalja, imaoce boravišne dozvole ili dugoročne vize države članice Šengena, kao i na državljane trećih zemalja koji su članovi porodice državljanina EU i koji posjeduju boravišnu dozvolu po tom osnovu.
“Bez obzira da li prate ili se pridružuju tom državljaninu, te na osobe koje su oslobođene granične kontrole ili su im odobrene određene povlastice”, kaže se u saopštenju.
Ističe se da je uvođenje EES sistema i tehnički preduslov za naredni korak – uvođenje Evropskog sistema za odobravanje putovanja (ETIAS) koji će, prema planu Evropske komisije, početi s primjenom krajem naredne godine, nakon što EES bude potpuno funkcionalan.
