Hercegnovska kompanija “Igalopormet” je investitor u izgradnji stambenih objekata i suočena je, kako tvrde, sa nekorektnim postupanjem hercegnovskog “Vodovoda”. Smatraju da Vodovod Herceg Novi reketira investitore, jer od njih “Vodovod” traži oko 50.000 eura za priključak za 69 stanova. Tvrde i da nema zvaničnog cjenovnika za priključke, te da nisu jedina firma koja se susrijeće sa ovakvim postupanjem Vodovoda, koji im nije isplatio raniji dug od 14.000 eura.
– Svaki vlasnik građevinskog objekta dužan je, po članu 31 stav 1 Zakona o komunalnim djelatnostima, da priključi svoj objekat na komunalnu infrastrukturu za vodosnabdijevanje i prihvatanje, prečišćavanje i odvođenje komunalnih otpadnih i atmosferskih voda. Priključenje se vrši preko priključka građevinskog objekta koji može biti privremen za potrebe izgradnje građevinskog objekta i trajan za potrebe upotrebe građevinskog objekta (član 32 stav 2). To, u praksi, znači da, prilikom izgradnje zgrada, bilo stambenih, bilo poslovnih, investitor mora da, kada izvođač završi radove, priključi objekat na odgovarajuću vodovodnu i kanalizacionu mrežu- navodi advokat “Igaloprometa” Saša Vujović.
Prvo problem, prema navodima Vujovića je nepostojanje vodovodne i kanalizacione mreže u područjima u kojima je dopuštena gradnja, iako je preduslov da se neko zemljište proglasi građevinskim da ono bude uređeno, odnosno komunalno opremljeno. To podrazumijeva i postojanje priključka na vodovodnu i fekalnu infrastrukturu, kako to definiše član 58 stav 3 Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata, objašnjava on.
– Naravno, prije početka gradnje svaki je investitor upoznat sa nedodtatkom infrastrukture, jer se to konstatuje urbanističko-tehničkim uslovima na osnovu kojih se izrađuje tehnička dokumentacija (projekat) za izgradnju ili rekonstrukciju objekta. U takvim slučajevima redovna je situacija da je investitor prinuđen da svojim sredstvima umjesto lokalne samouprave i nadležnog komunalnog preduzeća sam izgradi nedostajuću vodovodnu i kanalizacionu mrežu na koju će kasnije priključiti svoj objekat, i da se takva njegova investicija tretira kao potraživanje prema komunalnom preduzeću, za čiju je realizaciju potrebno više godina. O tome šta zarobljena novčana sredstva znače svakom privredniku suvišno je govoriti, ali je to rizik koji se preuzima prilikom investiranja. Za nemogućnost naplate takvog duga investitori pokazuju razumijevanje prema komunalnim preduzećima, i rijetko pokreću postupke sudskog utvrđenja takvog duga i njegover prinudne naplate, već se takav dug najčešće kompenzuje sa potraživanjem komunalnog preduzeća prema investitoru, uz opraštanje kamate – saopštava Vujović.
Tu se, kako dodaje dolazi do drugog, ključnog problema.
– Zakon o komunalnim djelatnostima, u članu 33, ostavlja lokalnoj samoupravi da svojim propisom reguliše bliži postupak, rokove za priključenje, iznos i način plaćanja naknade za priključenje. Opština Herceg-Novi donijela je još 2016. takav propis, pod nazivom Odluka o javnom vodosnabdjevanju na području Opštine Herceg-Novi. U članu 28 stav 2 daje se pravo investitoru ili vlasniku objekta da se priključi na javni vodovod tako što će dostaviti građevinsku dozvolu (u međuvremenu zakonom ukinuti upravni akt, sem za složene inženjerske objekte), izvod iz projekta vodovodnih instalacija i dokaz o uplati naknade na ime troškova priključenja – pojašnjava advokat “Igaloprometa”.
Vujović naglašava da kod objekata u etažnoj svojini (zgrade) ovaj propis, u članu 33 predviđa postojanje tzv glavnog vodomjera i individualnih vodomjera sa svaki poseban dio zgrade.
– Međutim, uprkos zakonskoj obavezi, ova opštinska odluka uopšte ne reguliše pitanje naknade za priključenje. U propisu se pominje samo naknada za utrošenu vodu, koja se određuje na osnovu cjenovnika na koji saglasnost daje Skupština opštine. U takvoj situaciji DOO Vodovod i kanalizacija je sam, bez saglasnosti Skupštine Opštine, dana 19.5.2020, bez objavljivanja u službenom listu opštinski propisi, donio cjenovnik o naknadi troškova za vodovodni priključak, sa potpisom predsjednika Odbora direktora DOO Vodovod i kanalizacija pod brojem 73/20. Prilikom donošenja ovog propisa nije zatraženo ni mišljenje organizacije za zaštitu potrošača, obavezno po članu 36 st 3 Zakona o zaštiti potrošača – ističe Vujović.
Cjenovnik propisuje različite cijene zavisno od toga da li se odnose na domaćinstva ili privredu, te zavisno od vrste objekta i prečnika vodomjera.
Kada investitor uputi zahtjev za priključenje na vodovodnu mrežu, DOO Vodovod i kanalizacija utvrdi iznos naknade na osnovu RADNOG NALOGA, tvrdi Vujović.
– Pod stavkom “troškovi naknade za priključenje” bez poziva na ikakav cjenovnik ili drugi akt, Vodovod odredi cijenu naknade, po obračunu ili referenta za priključke na VIK mreži, ili, u slučaju DOO Igalopromet, samog izvršnog direktora, uz napomenu “po nalogu izvršnog direktora”.
Nakon izdavanja radnog naloga DOO Vodovod i kanalizacija ponudi investitoru ugovor kojim se regulišu međusobna prava i obaveze vezane za priključenje na gradsku vodovodnu mrežu, u kom se iznosi iz radnih naloga sabiraju u naknadu za priključenje uz određeni iznos na ime samog zahtjeva za priključenje. Pritom u tom preduzeću imaju jako izražen senzibilitet prema privrednicima, pa im ugovorom omogućuju plaćanje u dvije jednake rate, od kojih se jedna plaća odmah, a druga dospjeva za naplatu posle godinu dana, odnosno sredinom naredne godine. U slučaju neplaćanja rata u roku, DOO Vodovod i kanalizacija ima ugovorno ovlašćenje, koje nije predviđeno zakonom ili opštinskom odlukom, da saugovarača isključi sa vodovodne mreže – objašnjava Vujović.
Tako je svaki investitor prinuđen da potpiše ovakav ugovor po principu “uzmi ili ostavi”, ako želi da svoj objekat koristi, odnosno njime raspolaže.
Vujović navodi slučaj DOO Igalopromet koji je sagradilo dva stambeno-poslovna objekta u Ribarskoj ulici u Meljinama. Zaključilo je ugovore o njihovom priključenju na gradsku vodovodnu mrežu sa pravom da iznose plati u dvije rate. Prvu ratu to društvo platilo je odmah, drugu je bilo dužno da plati 30.6.2020.-preciziraju iz “Igaloprometa”.
Ali u toku juna ove godine, DOO Vodovod i kanalizacija obavijestilo je DOO Igalopromet da dug, odnosno druga rata, nije izmiren, pozvalo da ga u jako kratkom roku dug izmiri i upozorilo da će obustaviti dalje korišćenje vode objektima.
U međuvremenu, objekti su uglavnom useljeni, a vlasnici posebnih djelova zgrade su uglavnom zaključili ugovore o invidivualnom vodomjeru.
– To znači da ovakvo postupanje DOO Vodovod i kanalizacija omogućava faktičko isključivanje vodosnabdjevanja i licima koja uredno izmiruju svoje obaveze, što je faktičko ustanovljavanje odgovornosti za tuđi dug.
Nakon tog obavještenja DOO Igalopromet se obratio Tržišnoj inspekciji, tražeći da se ispita zakonitost formiranja cijena za priključenje na vodovodnu mrežu, koja se oglasila nenadležnom, nalazeći da se radi o tzv. pravima potrošača, a potrošačem se smatra samo fizičko lice, ne i firma – dodaje Vujović.
DOO Igalopromet se prigovorom obratio i Sekretarijatu za stambeno komunalne poslove Opštine Herceg-Novi, ukazujući da se ugovorna potraživanja potražuju tužbom, kako to propisuje član 397 Zakona o obligacionim odnosima, i da komunalno preduzeće treba da pokrene parnični postupak za naplatu ugovornog duga. Navedeni prigovor je odbijen, a podnosilac upućen da svoja prava ostvari u sudskom postupku.
Na kraju je DOO Igalopromet upozorilo i sam DOO Vodovod i kanalizaciju da će isključenje objekata sa vodovodne mreže smatrati krivičnim djelom samovlašća.
– Tek tada dolazi do promjene u postupcima DOO Vodovod i kanalizacija. Oni se obraćaju Službi za inspekcijske poslove Opštine Herceg-novi koja dana 19.8.2022 donosi rješenje 02-18-714-1381/22 i nalaže DOO Vodovod i kanalizacija da privremeno uskrati isporuku vode DOO Igaloprometu u roku od 5 minuta, jer je objekat navodno bespravno priključen. Takvo rješenje se donosi bez omogućavanja učešća predstavniku DOO Igalopromet, i izvršava promptno. Tako se zloupotrebom prava, daje privid legalnosti postupanju komunalnog preduzeća.
S obzirom da su useljeni stanari ostali bez vode, investitor je odmah platio drugu ratu i obekat je odmah ponovno priključen na vodovodnu mrežu.
– Poslije svega, ostaje gorak ukus vode iz gradskog vodovoda i utisak da državni organi služe kao utjerivači dugova za komunalna preduzeća, a institucije nemoćne pred samovoljom pojedinaca – zaključuje Vujović.
Odgovor “Vodovoda i kanalizacije”
Evo i što na ove optužbe za reketiranje investitora, nelegalna isključenja vode stanarima u zgradama, te cijenama priključaka kažu u“Vodovodu i kanalizaciji” DOO.
– “Igalopromet” je značajan investitor i graditelj objekata u Opštini Herceg Novi. Dobro je da se šire stambene aglomeracije, urbanizuje prostor i proširuje stambeni fond grada, a time se i povećava finansijska osnova naše opštine, prvenstveno za naplatu poreza na nekretnine, pa potom i povećavaju prihodi i za druge usluge. Jedna od tih usluga je snabdijevanje vodom i odvođenje otpadnih voda- napominje PR služba “Vodovoda i kanalizacije”.
Naplata priključka na vodovodnu i kanalizacionu mrežu, za svaki objekat, obavlja se na osnovu prečnika dovodne cijevi za vodovod, a ona se dimenzioniše na osnovu obračunatih jedinica potrošnje u svakom stambenoj jedinici ili poslovnom prostoru, navode oni:
– Djelatnost D.O.O. „Vodovod i kanalizacija“ Herceg Novi je javno vodosnabdijevanje i odvođenje otpadnih voda na teritoriji opštine Heceg Novi. Ove djelatnosti društvo vrši na osnovu Zakona o komunalnim djelatnostima, Statutom Društva i Ugovorom o povjeravanju vršenja komunalnih djelatnosti i njegovim aneksom.
Glavni gradski cjevovod je dio javnog vodosnabdijevanja i njime upravlja D.O.O. „Vodovod i kanalizacija“ Herceg Novi. U napisima Igaloprometa iz medija sugerira se da neko ko izgradi 60-70 stanova za prodaju i trgovinu ne treba da plati naknadu za priključenje na gradski vodovodni i kanalizacioni sisitem, pa povrh svega se sugeriše da investiciono ulaganje investitora treba da plati neko komunalno preduzeće iz džepa građana.
Dalje, iz “Vodovoda” dodaju da lament investitora u obraćanju javnosti, preko sredstava informisanja, doživaljavaju samo kao potvrdu ispravnog i zakonskog poslovanja „Vodovod i kanalizacija“ Herceg Novi.
– Nažalost u posljednje vrijeme susrećemo se sa nesavjesnim invetitorima koji bez odgovarajućih papira započinju obimne poslove, a da prije toga nisu pribavili sve neophodne papire. Čak je postala praksa da sami izvrše priključenje novoizgrađenih stambenih objekata sa više stanova, ne poštujući uslove izdate od strane „Vodovod i kanalizacija“ o tehničkim uslovima za priključenje, ali ipak te stanove prodaju, a isti budu i useljeni. Nažalost, tu se događa i sprega sa pravničkim kancelarijama. S druge strane, ne postoji redovna građevinska i urbanistička kontrola građenja radi ispunjavanja uslova poštovanja projektne dokumentacije-tvrde iz ovog opštinskog preduzeća.
Dodaju i da su sve radnje prilikom priključenja nekog objekta propisane Zakonom o komunalnim djelatnostima, Odlukom o vodosnabdijevanju na teritoriji Opštine Herceg Novi, Statutom kao i odgovarajućim odlukama odbora direktora Doo „Vodovod i kanalizacija“ Herceg Novi i cjenovnicima koji su dostupni zainteresovanoj javnosti.
– Čl.59 Zakona o komunalnim djelatnostima predviđa plaćanje naknade za priključenje. Čl 28 Odluke o javnom vodosnabdijevanju na teritoriji Opštine Herceg Novi, koja je na snazi, jasno propisuje uslove priključenja na gradski vodovod kao i plaćanja odgovarajuće naknade – preciziraju iz PR službe i dostavljaju ugovor koji je Igalopromet doo potpisao.
– Građani mogu da budu sigurni da će se D.O.O. „Vodovod i kanalizacija“ Herceg Novi odgovorno ponašati prema svim građanima, a graditelji moraju da shvate da se sve zakonske norme odnose i na sve njih bez izuzetaka – poručeno je iz PR službe „Vodovod i kanalizacija“ d.o.o..
