Herceg Novi je domaćin drugog Eko foruma od 9. do 11. aprila koji će okupiti vodeće stručnjake, privrednike, predstavnike državnih institucija i nevladinih organizacija iz Crne Gore i regiona kako bi zajednički radili na unapređenju ekoloških standarda, primjeni novih tehnologija i promociji održivih praksi.
Program drugog Eko Foruma obuhvata panele, prezentacije i radionice vezane za energetsku efikasnost i obnovljive izvore energije; urbanu mobilnost i zeleni transport; ekološko planiranje i razvoj urbanih sredina, kao i upravljanje otpadom i razvoj cirkularne ekonomije.
Pored stručnih diskusija, biće organizovan i mini sajam električnih vozila, koji će omogućiti posjetiocima da se bliže upoznaju s najnovijim inovacijama u oblasti e-mobilnosti. Takođe, biće organizovana radionica na temu električnih vozila (EV) i ESG standarda, a učesnici će imati priliku da prisustvuju praktičnoj demonstraciji paljenja baterije u kontrolisanim uslovima, kako bi se ukazalo na bezbjednosne aspekte električnih vozila.
U susret tom događaju razgovarli smo sa jednim od učesnika uvodnog panela-Implementacija ESG-a: izazovi, prilike i naučene lekcije, prof. dr Ivom Županovićem. Pored toga što je prepoznat kao profesor koji se bavi upravljanjem destinacijom na bazi ekonomskih parametara, Županović je i profesor ekonomske grupe predmeta, te ovlašćeni interni revizor, paralelno sa profesurom u ovoj struci je već 25 godina.
Osnov za ESG izvještavanje
Rizici životne sredine, sociološke sfere i korporativnog upravljanja (ESG) su neizbježni za svako poslovanje. Medjutim, način na koji se podaci o tome prikupljaju, organizuju i izvještavaju je ono što će napraviti difrencijaciju između kompanije koja je spremna ili ne u konkurentskom smislu, objašnjava prof. dr Županović:
“Fundamentalno je značajno da kompanije uzmu u obzir sve rizike po ovom pitanju prilikom donošenja odluka o svom poslovanju, proizvodima i uslugama. U kontekstu konfirmacije adekvatnosti uspostavljenog sistema upravljanja rizicima, ESG revizija je proces koji pored ekonomskih, procjenjuje ekološke i društvene rizike poslovanja, proizvoda ili usluga kompanije. Cilj ove revizije je identifikovati sve potencijalne rizike kako bi se oni mogli percepirati prije nego što postanu problemi sa nivoom materijalnosti. Implementacija ESG revizije takođe pomaže kompanija da sveobuhvatno sagledaju rizike u operativnom procesu, ali i sposobnosti upravljanja rizicima, kao i transparentnost u odnosu na akcionare u tom kontekstu.
U formalnom smislu, osnov za sprovođenje ESG (skraćenica od Environmental, Social, and Governance) revizija je Direktiva 2022/2464 (CSRD).CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) je direktiva EU kojom se propisuje zakonodavni okvir i detaljan set pravila o nefinansijskom izvještavanju.
Ovim izvještajima se obuhvataju sve tri komponente ESG-a – životna sredina (Environment), društvena odgovornost (Social) i odgovorno upravljanje (Governance). Na taj način, kompanije su dužne da prikažu na godišnjem nivou kako njihovo poslovanje utiče na svaku od ove tri komponente, na koji način postupaju da bi se njihov negativan uticaj smanjio i kako njihovo poslovanje unapređuje svaku od ovih komponenti.
CSRD se odnosi na sve kompanije sa sjedištem u EU koje su listirane na regulisanim tržištima unutar EU (berze) ili ispunjavaju dva od tri uslova: više od 250 zaposlenih, više od 20 miliona eura imovine, više od 40 miliona eura prometa”.
U našoj zemlji, ESG izvještavanje, a pogotovu ESG interne revizije su u povoju, dodaje prof. dr Županovi, koji je sprovodio obuke u Institutu Internih revizora i Privrednoj komori, a auditorijum su bili predstavnici naših najvećih kompanija i institucija.
Značaj monitoring interne revizije za ESG izvještavanja
Kako bismo bili sigurni da kompanija implementira adekvatno ESG izvještavanje, bazirano na prethodno ukazanoj standardizaciji, interna revizija mora da sprovede određene provjere.
“Prvenstveno je fokus na implementaciji GRI standarda, što dalje implicira provjeru metrike izvještavanja u kontekstu relevantnosti, tačnosti, blagovremenosti i dosljednosti. Od ključne je važnosti da svi javni izvještaji o održivosti pružaju informacije koje tačno oslikavaju ESG napore organizacije. Na osnovu navedenog, interna revizija pruža uvjeravanja da li su podaci (kvantitativni i kvalitativni) o kojima se izvještava tačni, relevantni, potpuni i blagovremeni. Ovo je posebno važno, jer se regulatorni nadzor konstantno dopunjuje i unapređuje.
Potom, potrebno je radi konzistentnosti, detaljno upariti izvještavanje sa formalnim dosijeima o objavljivanju finansijskih podataka. Dok izvještavanje o održivosti pruža nefinansijske podatke, svaka informacija koja je u suprotnosti sa formalnim finansijskim obelodanjivanjem će izazvati crvenu zastavu kod regulatora i investitora. Ukoliko postoje određeni gepovi izmedju finansijskog i nefinansijskog izvještavanja, potrebno je sprovesti procjenu materijalnosti ili rizika za ESG izvještavanje”.
Značaj Eko foruma za Herceg Novi kao turističku destinaciju
Događaji, poput Eko foruma, mnogo znače za turistički Herceg Novi, ističe prof. Županović.
“Do sada je Herceg Novi dominantno bio prepoznat kao turistička destinacija gdje je fokus turističkih konzumenata bio na ljetnjem dijelu sezone. Ovim se stvara prepoznatljivost u domenu MICE turizma, što doprinosi ekstenziji sezone, ali i većoj potrošnji konzumenata ovih skupova.
Podsjetiću da MICE turizam raste značajno brže od leisure turizma (19% u 2024.godini u odnosu na 2023.godinu, dok je odmorišni turizam rastao 11%).Takođe, MICE gosti mnogo polažu na komfor, te je isti za 43% gostiju ovog tipa prioritet. Potrošnja istih, po podacima Spain Convention Bureau je 351,9€ po danu, dok je potrošnja odmorišnog gosta 127,5€.
Herceg Novi treba da multiplikuje organizaciju ovakvih događaja, jer je to podsjednako značajno za reputaciju i promociju destinacije, ali i za potrošnju, odnosno za takozvani revenue management odredišta”, zaključuje prof. dr Ivo Županović.
