Višesatna rasprava na posljednjoj ovogodišnjoj sjednici lokalne Skupštine u Herceg Novom skoro u punom sastavu, prethodila je jednoglasnom usvajanju Odluke o Budžetu za 2023. godinu, sa usaglašenim brojnim amandmanima. Lokalna administracija “moraće” da se uklopi u planirani iznos od 21,881 miliona eura, te da obezbijedi sopstveno i funkcionisanje grada.
Uvećanje za skoro 3 miliona u odnosu na prethodni budžet, razne stavke , odbornici su različito komentarisali, pa i “iskorak” u povećanju kapitalnog budžeta od 5,93 miliona eura, što je 27% kompeltnog budžeta. Tu su značajna ulaganja u komunalnu infrastrukturu, zatim izgradnju pasarele Zelenika, rekonstrukciju dijela Njegoševe ulice od parka Sv. Leopolda do bivšeg hotela „Rudnik“ u ukupnom iznosu od 550.000 eura.
V.d. sekretara za finansije, Nemanja Junčar, kazao je pored ostalog, da najznačajnije učešće u ukupnim primanjima čini prihod od poreza na imovinu planiran na iznos od 8,2 miliona eura ili 37,48% ukupno planiranog budžeta. Veliko povećanje je planirano po osnovu poreza na dohodak fizičkih lica koji je utvrđen na 3,55 miliona eura. Prihod od građevinskih dozvola planiran je na iznos od 2,6 miliona. Obaveze za zarade lokalne administracije su preko 3,5 miliona eura. S obzirom na svjetsku krizu planirani budžet je realan, smatra Junčar.
Odbornica Tamara Vujović iz Demokrata kaže da je zadovoljna zbog rasta budžeta za 3 miliona eura, te sopstvenih prihoda od 20 miliona eura, bez kredita.
“Vidi se da je popravljen investicioni ambijent i da se gradi na svakom koraku, pa je i prihod od građevinskih dozvola uvećan. Poboljšava se gradska infrastruktura, više u zaleđu, nego u centru grada. Prvi put je uvršena stavka pomoći biznisu, preduzećima i poljoprivredi. Od postojećeih stavki uvećano je ulaganje u sport, što povećava masovnost i sportske uspjehe. Pozitivna je odluka i za izdvajanja za novorođenčad sa 100 na 400 eura kako bi se ublažio negativan priraštaj”, ocjenjuje Vujović i predlaže da se iz iznosa za socijalna davanja usmjere sredstva za užinu za sve đake. Vujović raduju i velika izdvajanja od 1.7 miliona eura iz kapitalnog budžeta za putnu mrežu i što će se konačno to promijeniti izgled centralne ulice i stepeništa. Pohvalila se i što su prošli svi njeni amandmani na Odboru za ekonomiju i kapitalne projekte Skupštine Crne Gore koji su se odnosili na neopravdano umanjenje finansija države za rekonstrukciju Šetališta u Igalu, izgradnju Autobuske stanice i putni pravac Monte Rose na Luštici. Škola u Igalu izdvojena je kao posoeban projekat i za nju je opredijeljeno 500 hilajad eura, navodi Vujović. Izdvojila je i uspjeh u kratkoročnom rješavanju statusa Bolnice Meljine, koja će djelovati kao jedinica Opšte bolnice Kotor i biće u sistemu javnog zdravstva. Međutim, s obzirom na brojne sporove koji mogu potrajati nađena je kao plan B lokacija za gradnju nove bolnice kapaciteta 150 kreveta.
Vlado Kosić iz DPS-a je primjetio da je izlaganje Tamare Vujović više politička promocija nego diskusija o budžetu. Tvrdi da je budžet loše planiran, te da se sprema novo zaduženje Opštine od 1,6 miliona eura, a već postoji zaduženje koje je 50 odsto bruto iznosa za plate. Optimističan je kaže Kosić, iznos za planirana putovanja od samo 25 hiljada eura. Primjećuje i nelogičnost izdvajanja od 14 hiljada za revitaliztaciju botaničke baste, od čega je zapravo 12 hiljada za arheološka istraživanja. Raduju ga subvencije od 200 hiljada za sportske klubove, a povećani izdaci za novorođenu djecu od 100 hiljada su nedovoljni. Postavlja pitanje opravdanosti postopjanja Sekretarijata za ekologiju s obzirom na brojne transfere novca za institucije i pojedince i smatra da je taj Sekretarijat formiran za koaliciono potkusurivanje. Misli da je 50 hiljada nedovoljno za Luku Škver koja je u lošem stanju, kao i za uređenje fasada zgrada. Nejasno je koji su to ugovoreni programi Herceg Festa… Predložio je tri amandmana koja se odnose na opštinske nagrade za sportiste, izgradnju kapele u Igalu i uređenje fasada.
Iako kao dio vladajuće koalicije Milan Lučić iz Grupe građana “Novi pobjeđuje” primjećuje da je uvećanje budžeta rezultat inflacije i povećane stope poreza na nekretnine. Izadatak od 3.5 miliona za plate i doprinose zaposolenih, prema Lučiću, govori o prekomjernoj administarciji.
“Možda sam politički nekorektan, ali neophodna je racionalizacija i smanjivanje opštinske administarcije. Ona stvara trom sistem i ne pruža dobar servis “, smatra Lučić, koji dodaje i da se novac koji se dodjeljuje sportskim klubovima ne koristi adekvatno, a lokalna uprava to ne kontroliše.
Za odbornika DPS-a Borisa Vukovića, budžet je politički i populistički pamflet, koji služi kao maska za rasipanje novca građana i nerealne troškove. Pita obrađivača na osnovu čega je planirano 100% uvećanje zarada od herecgnovske privrede? Ni prilikom rasprave o rebalnsu budžeta niti danas Vuković nije dobio odgovor na pitanje koliki je tačno javni dug Opštine.
“Javni dug Herceg Novog je minimum 25 miliona eura. Svaki punoljetni građanin Herceg Novog je zadužen 1000 eura posljednjih pet godina. Šta smo uradili u gradu? Ništa. Uradili smo garažu, koja planira prihode 120 hiljada eura za godinu, bez ulaganja. Isplatiće se ulganje u nju 2060.godine. Nastavaljamo sa zaduživanjem i naredne godine. Pitanje je dana kada više neće moći Opština da se zadužuje. Ovako ste mogli staviti planirani budžet 40 miliona eura, ali to nije relano”, kaže Vuković, dodajući da vlast vodi grad u propast.
Vuković je predložio tri amandmana koja se odnose na izdvajanja od 50 hiljada eura za Hype festival, projekat pokretnih stepenice od Švera do centra grada od 30 hiljada eura i uređenje Savinske dubrave od 30 hiljada eura.
Za Đura Cvjetkovića iz Demokarta budžet je kapitalni i razvojni, a Jovan Subotić iz Novske liste kaže da će biti dobro ako se ostvari. Pozdravlja podizanje donacija za novorođenčad i sport, ali predlaže i novu mjeru subvencionisanja kamata na stambene kredite mladim bračnim parovima, te da se uvećaju izdvajanja za djecu sa teškoćama u razvoju.
Nikola Radman iz koalicije “Crno na bijelo” predlaže ubuduće dodatni tekst uz postojeći dokument, posebno u kapitalnom dijelu, sa više analitike.
Nakon prvog kruga rasprave odgovarajući odbornicima opozicije, predsjednik Opštine Stevan Katić ističe da je budžet planiran na osnovu onoga što je ostvareno u ovoj godini. To nije spisak želja, kaže Katić. U 2022. godini budžet je ostvaren u odnosu na rebalans u iznosu od 22 miliona.
“Planirali smo ga realno i rijetko smo imali situaciju da naduvavamo budžet. Rebelansi su bili u plusu, a ne u minusu posljednje tri godine. Ako govorimo o zaduženju Opštine upravo dio “otplata ostalih obaveza” jeste ukupan dug koji ima Opština, računajući i decembarsku platu za zaposlene i dug dobaljačima. Opština se može zadužiti samo kratkoročno za tekuću likvidnost. Ta 2,3 miliona eura u 2022. su vraćena i imamo novo zaduženje planirano na 1,6 miliona i pitanje je hoćemo li to iskoristiti, jer imamo dobre prihode. Dug prema KFW banci je 8 miliona, ali to se ne vodi kroz budžet, s obzirom da infrastrukturni projekti nisu još ni tehnički primljeni. Tokom 2022. došlo do pomjeranja na bolje u finansijama”, objašnjava Katić.
Podsjetio je i da su uvećani prihodi od poreza na dohodak fizičkih lica jer je u Skupštini Crne Gore izglasano da 50 odsto ostaje lokalnim upravama, a ne 12 odsto kako je bilo ranije. Smatra da bi trebalo ispitati imovinu sportskih klubova i prepisati je na Opštinu, te da bazen na Škveru treba otvoriti za sve građane.
U drugom krugu rasprave Boris Vuković je ponovio pitanje na koje nije dobio odgovor, koliki je javni dug Opštine Herceg Novi? Odbornica Marina Vukalović iz Prave Crne Gore ukazala je na neadekvatne uslove u kojiam radi Komunalna policija tražeći 10% sredstva iz budžetske rezerve za tu potrošačku jedinicu.
Vlado Kosić je izrazio još nekoliko nedoumica oko rekonstrukcije groblja na Savini, planiranih 150 hiljada za stambena pitanja raseljenih lica i stavku od 80 hiljada eura za “ostale usluge” pored izdataka od 30 hiljada eura za proslavu grada .
Nikola Radman je zatražio da se izdvoji 40 hiljada eura za definisanje granica izaštitu Parka prirode Orjen, a Jovan Subotić da se opredijeli 30 hiljada eura za rekonstrukciju stepeništa do kuće Iva Andrića.
Nakon konsultacija usaglašeni su i prihvaćeni gotovo svi amandmani Novske liste, DPS-a, Prave Crne Gore i zaključak Milana Lučića da se uputi zahtjev PVK Jadran da otvori bazen za korišćenje svim klubovima i građanima Herceg Novog.
Predsjeddik Katić je u završnoj riječi dodatno odgovorio da je javni dug Opštine Herceg Novi sa zaduženjem za iduću godinu ikreditom prema KFW banci nepunih 10 miliona eura.
Dnevni red današnje Skupštine sa 26 tačaka dnevnog reda proširen je na predlog predsjednika Opštine Stevana Katića, sa temama koje se odnose na finansijskii plan i program rada TO Herceg Novi i Skupštinu TO, kao I određivanje naziva i granica naselja opštine, saglasnost na odluku Odbora direktora “Vodovoda I kanalizacije” o izboru izvršnog dierktora i razrješenje i imenovanje člana Skupštine TO Hereceg Novi.
Prihvaćen je i predlog DPS-a da Skupština raspravlja o informaciji o planiranim aktivnostima lokalne uprave za doček Nove 2023.godine.
