Dugo je suvozidna gradnja bila u Crnoj Gori gotovo zaboravljena. Tek se posljednjih godina ponovo budi interesovanje, u skladu sa novim trendovima u zaštiti i uređenju pejzaža, turističkom ponudom i ekološkim orjentacijama ka održivoj poljoprivredi.
Hercegnovsko zaleđe je postalo pionir u Crnoj Gori u događajima usmjerenim na očuvanje nematerijalne kulturne baštine-umijeću gradnje u tehnici nasuvo. Redovno se održava Prvenstvo u gradnji suvomeđe, jedinstveno takmičenje koje slavi tradicionalnu vještinu gradnje. Proteklog septembru je to bilo na Kamenom, na lokaciji Kotobiljskog izvora, uz pokaznu radionicu za djecu i razgledanje kamene baštine Žlijeba.
Organizaciju tog događaja preuzima Agencija za razvoj i zaštitu Orjena, MZ Kameno-Žlijebi i PK Subra, uz podršku lokalne uprave. Međutim, podršku ovoj vrsti gradnje,koja prkosi sveopštoj betonizaciji, je javni poziv Eko fonda za dodjelu granta vrijednog 100 hiljada eura. Lijepaprilika,koju ne bi trebalo propustiti za zaradu kroz očuvanje tradicionalnog kulturnog pejzaža i suvozida.
Eko fond daje podršku poljoprivrednim praksama u obnovi kamenih terasa. Pravo da apliciraju pod uslovima utvrđenim javnim pozivom imaju udruženja proizvođača, organizacije proizvođača, kooperative, klasteri, asocijacije ili NVO koje su do podnošenja zahtjeva upisana u relevantne registre najmanje 12 mjeseci.
Iznos opredijeljenih sredstava za realizaciju ove mjere iznosi 100.000,00 eura. Aplikant nakon sprovedene inicijalne kontrole (nultog stanja) i zaključivanja ugovora sa Eko-fondom dobija 70% ukupno odobrenog budžeta, u skladu sa odredbama ugovora kojeg će sklopiti sa Eko-fondom. Ostatak sredstava se korisniku dodjeljuje na osnovu podnijetog izvještaja Eko-fondu i utvrđenog završnog stanja na terenu.
U javnom pozivu se, pored ostalog, navodi da je obavezna i obuka za trenere na temu biodiverziteta i obnove suvozida u organizaciji Eko-fonda i Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera.
Kao i za sve grantove neophodna je pažljiva priprema svih dokumenata za aplikaciju, a u slučaju dobijenih sredstava njihovo namjensko korišćenje. Više detalja na: https://www.eko-fond.co.me/konkurs-template?id=170
