I ove godine u Herceg Novom, ali i širom Crne Gore raznim akcijama čišćenja, sadnje bilja i drveća, radionicama, prezentacijama, školskim časovima, izložbama, obilježava se 22.april, Dan planete Zemlje.
Primjera radi u Herceg Novom, Sekretarijat za ekologiju i energetsku efikasnost, Planinarski klub Subra i Alpinistički klub Niskogorci, organizovali su pješačku turu na Žvinjama do crkve Svetog Ilije na Ilinici, poručujući koliko je važna briga o planinskim stazama.
Iz “Čistoće” su tradicionalno sa djecom iz trećeg i petog razreda OŠ Dašo Pavičić čistili otpad sa tzv Milašinovića plaže.
Volonteri sa NVO “Ne bacajte boce” imaju puno posla čišteći lokalitete u Zelenici…
No, akcija bi trebalo da bude više , tokom cijele godine, a građani i nadležni da ne iskazuju lažnu zabrinutost za očuvanjem planete. Ovaj Dan obilježava se od 1970. godine, a samo posljednjih deset proizvedeno je više plastike nego tokom cijelog 20.vijeka. Ko- niko drugi do ljudi. Ako je ovogodišnja tema “Planeta protiv plastike” što je to na jednom njenom djeliću, u Herceg Novom, učinjeno do sada?
Odvajati i reciklirati plastiku
Kao i većina gradova u Crnoj Gori, ali i u regionu, ovaj grad ima problem sa plastičnim otpadom, odnosno sa nepropisnim odlaganjem te vrste opasnog otapada, priznaju u preduzeću “Čistoća”.
“U prethodnom periodu naše preduzeće je realizovalo projekat „Herceg Novi ka boljem upravljanju otpadom“ kojeg je podržao Eko fond. Na više lokacija u Igalu, Herceg Novom i na Savini, postavili smo kontejnere za reciklabilni otpad. Žuti kontejneri su za plastični PET otpad i aluminijum, a plavi za karton i papir. Cilj ovog projekta je da građani u domaćinstvima, kao i privredni subjekti otpad odvajaju na samom mjestu nastajanja, odnosno da se obavlja primarna selekcija. To će u konačnom dovesti do smanjenja količine komunalnog otpada koji se odlaže na privremeno odlagalište, a povećaće se količine recikabilnog otpada”, ističe samostalna referentkinja u marketingu DOO “Čistoća” Herceg Novi, Radmila Perović.
U želji da se ovaj projekat implementira u potpunosti i da ispuni svoju svrhu, preduzeće planira da u narednom periodu nabavi dodatne količine ovih kontejnera i rasporedi ih na području čitave opštine.
Doprinos zaštiti životne sredine, selektivnom odvajanju otpada i dr. preduzeće daje na način što tokom godine organizuje niz radionica na ovu temu koje se realizuju u osnovnim školama i vrtićima, da bi se već u tom uzrastu stvorila odgovornost prema svom životnom prostoru, dodaje Perović.
“Nadamo se da će u budućem periodu, kroz sprovođenje novog Zakona o upravljanju otpadom koji jasno definiše proširenu odgovornost proizvođača otpada, količine plastičnog, ali i drugih vrsta otpada biti smanjene i da će ovaj zajednički problem početi da se rješava”, poručuje ona.
Uništavanjem planete uništavamo sebe
Mlada Novljanka, Milica Boca, ne odustaje od rada u porodičnoj firmi, ali i od toga da svoje slobodno vrijeme provodi istražujući ljepote Crne Gore, posebno Orjena, kao i organizujući akcije čišćenja kao doprinos očuvanju životne sredine.
Počela je da čisti okolinu s bratom i sestrom, krenula od sopstvenog dvorišta i komšiluka, potom osnovala NVO Ne bacajte boce. Akcije su u sve većem zamahu, od mora do vrha Durmitora. Uključuju se volonteri, najrazličitijih profila.
Mijenja li se ekološka svijest građana, ili se sve više sami zatrpavamo u sopstvenoj plastici i drugom smeću, pitamo je.
“Prije svega bih pohvalila rad gradske “Čistoće”, jer pored svakodnevnih aktivnosti uređenja gradskih ulica sada su očišćene i razne deponije u prigradskim naseljima. Sve što rade objavljuju putem društvenih mreža, što je sjajno. Ponosna sam na tu činjenicu, jer se neke druge opštine u Crnoj Gori ne mogu pohvaliti time”, ističe Boca.
Smatra da se svijest građana o životnoj sredini mijenja, ali nedovoljno brzo.
“Živimo ubrzano, veoma često na autopilotu, nametnuti su nam razni trendovi koje ni sami ne možemo da ispratimo. Zbog toga često zaboravljamo da nam je ova planeta jedini dom i da nam njeno očuvanje i zaštita stvarno treba da budu na prvom mjestu. Jer, uništavanjem planete uništavamo sami sebe”.
Mnogi misle da ako problem ne vide da problema nema, pa tako olako bace smeće u rijeku, more, šumu. Ne shvataju i ne razmišljaju o tome da svako parče plastike, ili nekog otpada koje bace u prirodu tiho uništava živi svijet, upozorava Milica Boca.
“Čistoća grada u kom živimo je odraz mentalne i moralne slike društva. Jednoj plastičnoj boci je potrebno 450 godina da se raspadne i postane mikroplastika. Mikroplastika je svakodnevno u našim tanjirima i unosimo je u organizam što katastrofalno utiče na naše zdravlje. Najveća pošast našeg vremena je upravo plastika, u kojoj ćemo se jednog dana ugušiti. Interesantan podatak koji imam od prije par godina jeste da je od 1950. godine reciklirano samo 9% plastike na cijelom svijetu. Mene je taj podatak jako, jako uplašio, jer sam shvatila da je sva plastika koju smo za života koristili i dalje negdje na nekoj deponiji”.
Ono što kao pojedinci možemo da uradimo jeste da smanjimo upotrebu plastike, da promjenimo navike i počnemo da gledamo širu sliku, dodaje ona.
“Ovaj svijet treba da ostane i našoj djeci, a ako nastavimo ovim tempom, ostaće im jedino planeta plastike”, uvjerena je Boca.
Nekoliko posljednjih vikenda njena NVO se pridružila akcijama čišćenja Žabljaka i Kolašina u organizaciji tamošnjih Turističkih organizacija.
“Akcije su bile besprekorno organizovane. Ono što sam vidjela jeste da je situacija na sjeveru Crne Gore mnogo gora nego što je to na primorju. Ali me raduje da se ovakve akcije organizuju, jer svaka osoba koja učestvuje u utiče na dobro svoje okoline. To je način na koji svi mi kao pojedinci možemo da doprinesemo. Da mijenjamo naše mikrokosmose. Smeće koje pokupimo sa ulice nije naše, ali je naša planeta na kojoj živimo i treba da je čuvamo”, jasna je Milica Boca.
A planeta Zemlja je stara 4,5 milijarde godina, ljudski rod 140 hiljada godina. Zato sve treba posmatrati i tako da smo ovdje samo obični privremeni gosti, koji će relativno brzo otići. Naraštajima poslije nas, uz sva dostignuća , ostavljamo, na žalost, najviše otpada, posebno plastike, kojom odmah po rođenju trujemo svoje potomke.
