Proći Srbinom, naseljem na uzvišici Herceg Novog, nemoguće je, a ne baciti pogled ka ruševnoj zgradi i njenoj okolini, nekadašnjoj školi, važnom dijelu novske kulture i obrazovanja-zadužbini “Bošković – Đurović – Laketić”.
Bila je to nekada Srpska zakladna pomorska škola, pa OŠ Milan Vuković. Naraštaji su je voljeli i pohađali, a oni današnji svjedoče neshvatljivo dugom ljudskom nemaru, nezahvalnosti prema ostaviocima. Jer, ne samo da zbog “zuba vremena” propada nekada lijepa školska zgrada, ona postaje sve opasnija prijetnja za prolaznike, posebno one, koji, iz ko zna sve kojih razloga, ulaze, lome, pale, nagrđuju…
Novskom portalu javilo se nekoliko stanovnika Srbine i roditelja da apeluju i “mole i kume” nadležne da osiguraju bar zgradu dok ne dođe na red za obnovu.
“Djeca stalno unutra ulaze, ne samo vandali. Jako je nebezbjedno. Djece bude i tokom noći, pentraju se po prozorima, a sve je klimavo i raspada se. Plašimo se da će se krov urušiti, da ne bude kao s nastrašnicom u Novom Sadu. Strašno je kako sve izgleda unutra. Da se bar stavi neko upozorenje i zatvori ulaz, stavi neki lim na prozore i vrata. Može zaista svakog dana doći do katastrofe”, upozoravaju oni.
Kažu da su se nekoliko puta obraćali Opštini i nadležnim, a nekim rukovodiocima direktno.
“Zvali smo par puta i vatrogasce, jer je bio požar. Ovdje se sakrivaju i migranti, beskućnici, zavisnici… bude svašta. Zato tražimo hitno reagovanje, jer oni nas saslušaju, dobijemo obećanja i ništa. Razmišljamo i da sakupljamo potpise za peticiju kako bi se bar zapatila ulazna vrata zgrade i dvorišta”.
I tako dok čeka obećanu rekosntrukciju, ostvarivanje opštekorisnih i humanih ciljeva stara škola, zadužbina Bošković – Đurović – Laketić prijeti da se uruši I da neko strada.
Pravni galimatijas, nedostatak volje, novca…
Podsjetimo, OŠ „Milan Vuković” još krajem decembra 2011. godine okončala je administrativne poslove vezane za vlasništvo nad ovom starom zadužbinskom školom.
Opština se svojevremeno ( 2008-2010.godine), obavezala da napravi projekat rekonstrukcije škole, a da Ministarstvo prosvjete opredijeli novac za tu svrhu. Tadašnji gradonačelnik Dejan Mandić objasnio je da su ispunili obećanje, te da su Ministarstvu prosvjete poslali obećani projektni zadatak, ali da nikakvu povratnu informaciju nisu dobili.
Ministarstvo održivog razvoja i turizma je 2017. godine izdalo UT uslove za izradu tehničke dokumentacije za rekonstrukciju objekta u okviru postojećih gabarita. Poslata je inicijativa da se dio novca obezbijedi prodajom dva pomoćna objekta, a ostatak putem privatno – javnog partnerstva.
Predsjednik Opštine, Stevan Katić je od 2018.godine pisao urgencije Ministarstvu, sa zahtjevom za konstruktivnom sanacijom zadužbine. Ministarstvo je obavezano da obezbijedi sredstva za izvođenje hitnih radova konstruktivne sanacije urušenog objekta. Opština je tražila i da resorno Ministarstvo vrati zadužbinski objekat Fondaciji „Zadužbinska škola u Srbini”, kojoj ga je i oduzela, odnosno Opštini, kao osnivaču fondacije.
Uprava javnih radova raspisala je tokom 2021. javni poziv za izradu idejnog rješenja i glavnog projekta rekonstrukcij. Za ovaj posao opredijeljeno je 60.000 EUR.
Onda je dvije godine kasnije Služba Glavnog gradskog arhitekte Opštine Herceg Novi izdala saglasnost na idejno rješenje za rekonstrukciju škole u Srbini. Idejni projekat koji je radila kompanija „Ing invest“ doo iz Danilovgrada, u skladu je sa urbanističko tehničkim uslovima koje je izdao Sekretarijat za prostorno planiranje i izgradnju i konzervatorskim uslovima Uprave za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore. Ne prelazi postojeće gabarite, predviđa očuvanje spoljašnjeg izgleda zadužbinske zgrade i donosi nova, funkcionalnija rješenja za iskorišćenost enterijera koja odgovaraju savremenim principima školstva. Uz prostor predviđen za nastavni proces, idejnim rješenjem je planirana i prostorija legata i arhivskog materijala.
Prema tenderu, istoj kompaniji povjeren je i glavni projekat, dok su sredstva za finansiranje cjelokupnog posla predviđena kapitalnim državnim Budžetom za 2023. godinu i prenijeta u 2024. godinu…
No, od posla do sada ništa, osim sve goreg stanja stare škole, u kojoj je još 1858. godine počela da radi Srpska zakladna pomorska škola.
