Prostorno urbanistički plan Opštine Herceg Novi, u svim svojim fazama i djelovima, morao je da se radi uz stalno prisustvo građana, javnog mnenja i struke, kroz tribine i javna predstavljanja rješenja svih izmjena u prostoru, a posebno u djelovima koji su pod zaštitom. To je zaključeno na tribini građana u Mjesnoj zajednici Herceg Novi, koju su sinoć organizovali NVO Ekološko društvo Boke kotorske i GP Idemooo.
Zbog konfiguracije terena, ovaj PUP-u je morao da ima ozbiljnu vertikalnu analizu terenu, sa fokusom na stabilnosti terena (a ne samo i jedino horizontalno, ravansko sagledavanje prostora, što je omogućilo atak na svaku slobodnu površinu, bez ozbiljnih analiza prirodnog stanja).
U vizuelnom smislu PUP je morao mnogo više da se bavi zelenim površinama i vegetacijom, i obaveznim održavanjem postojećih zelenih površina (zaštićenih i nezaštićenih), jer se Herceg Novi gleda s mora, a ne iznutra.
Takođe, u zaključcima se navodi i da je PUP morao da ima ozbiljnu stručnu reviziju, sastavljenu i od lokalnih inženjera raznih struka, i da bude rađen izvan uticaja politike i nadležnog Sekretarijata za urbanizam.
„Rješenja, koja daje PUP, su ozbiljno narušavanje stabilnosti terena, dodatno vršenje pritiska na i onako loš teren gdje su već postojeća kliziša, i potencijalno otvaranje novih, odroni, a bez urednog kanalisanja vodnih tokova. Rješenja po PUP-u znače i manju bezbjednost u slučaju požara i zemljotresa, jer su parametri građevinskih linija objekata u velikoj prenatrpanosti prostora izgubili smisao bezbjednosti. Ni jedan novi objekat, ni jedna nova stambena ili poslovna jedinica ne bi smjela da bude izgrađena bez tačno određene lokacije parkinga mjesta za makar jedno vozilo po stambenoj ili poslovnoj jedinici“, zaključenoje na skupu.
Odbornica u Skupštini opštine Herceg Novi, predsjednica GP Idemo“, kao i NVO Ekološko društvo Boke kotorske, inžinjerka Olivera Doklestić, kazala je da je PUP nedavno usvojila Vlada CG, objavljivanjem u Službenom listu, on je u zvaničnoj upotrebi, ali. poznato je da su opštinski Sekretarijat i Ministarstvo uređenja prostora izdavali UT uslove za projektovanje i izgradnju novih objekata, odnosno, za razne rekonstrukcije, i prije zvaničnog usvajanja ovog važnog dokumenta.
Predstavila je dio PUP-a, Izmjene i dopune, Knjiga 5 – Izdvojene lokacije u Predlogu plana. „Plansko rješenje po usvojenom julskom predlogu 2025 u velikoj mjeri se razlikuje od Nacrta koji je bio izložen na javni uvid građanima i imao dvije javne tribine u junu 2023. kada je obrađivač odgovarao na pitanja. U elaboratu „izdvojene lokacije“, Knjiga 5, izdvojeno je 45 lokacija i to: U Starom gradu 12 lokacija, u istočnom podgrađu 4, u zapadnom 11,u zahvatu: Topla, Igalo, Savina 9 lokacija, priobalna naselja i zaleđe 7 i na Luštici 2 lokacije“.
Ove lokacije su sve stavljene pod zaštitu države, dijelom aktima iz 1969, a većina dokumentima nakon zemljotresa, uglavnom početkom 80-tih, kada je sanacija Starog grada, istočnog i zapadnog podgrađa, kao i svih sakralnih objekata na području Opštine Herceg Novi, obavljena po strogoj metodologiji koju je dao UNESCO, kazala je Doklestić.
„Na projektnim rješenjima radili su hercegnovske arhitekte tri projektanske kuće, a neki od inženjera su dobitnici najvećih državnih nagrada, poput Milorada Petijevića, Živka Janjića, Sava Kraljevića, kao i druge arhitekte koji su ostavili značajan trag u arhitekturi Herceg Novog. U danas važećem dokumentu PUP-a, Knjiga 5, možemo da čitamo omalovažavanje struke sa nizom negativnih komentara na projektantska rješenja i sanacije od prije 40 i više godina. Zapravo, pokazalo se da postoje nesumnjivo velike vrijednosti u graditeljskom nasljeđu našeg grada, ali urbana arhitektura nije onakvog značaja kako se insistira, u pokušaju imitiranja baroka jednog Dubrovnika ili Kotora“.
Planersko rješenje „glumi istorijske vrijednosti kojih zapravo nema. Konzervatorske smjernice iz ovog PUP-a su,kaže Doklestić, u suprotnosti sa principom projektovanja i zaštitom kulturnih dobara koja je provedena po UNESKO metodologiji nakon zemljotresa 1979.
Doklestić je ustvrdila i da je PUP pokazao da je rađen samo kao izvorište novca za Opštinu i pojedince a sa potpuno izokrenutom idejom o javnom interesu.
Na tribini je predstavljen samo dio lokacija iz popisanih Knjigom 5, i to one iz Starog grada, i dio iz zapadnog i istočnog podgrađa. Najveće reakcije su bile radi planiranih dešavanja u „dnu“ Partizanskog puta, bivšeg Zanatskog, uz koju lokaciju je uvezana i parcela preko puta, a gdje se planira izgradnja kombinovanog višespratnog objekta garaža i stanova.
Planer je predvidio i uklanjanje stoljetnog eukaliptusa uz stari „mletački“ zid, a i drugog, jer zaklanja pogled na Forte mare.
Veliku reakciju je izazvala i lokacija sa objektom Vodovoda zbog prekrajanja u višenamjenski objekat, „čudne“ forme, kao i višespratni, navodno, garažni objekat na Savini, na mjestu bivše Umjetničke škole, koji je zamišljen stepenasto, a čija visina treba da bude u nivou stambenih zgrada u ulici Stjepa Šarenca.
Takođe je reakciju izazvala i lokacija teniskih terena na Toploj, gdje je predviđen hotel na 5 etaža koji će daleko premašivati visinom most i ulicu. Za sve ove nove objekte se neminovno nemeće pitanje parkiranja vozila.
Ipak, obavezujući su zaključci UNESCO-a Komiteta za svjetsku baštinu, u Parizu, od jula ove godine, koje je podržala Vlada, a znače strožu kontrolu prostora i građenja u Kotoru, Herceg Novom,Tivtu i Cetinju.Moraće daih provodi Uprava za kulturna dobra, pod snažnim pritiskom UNESKO.
